Basisprincipes bewegwijzering

Discussies over de bewegwijzering. Voor zowel het hoofdwegennet als het onderliggend wegennet. Over systeem, wegnummering, redesign, fouten, ANWB, Tebodin, etc.

Moderator: Moderatoren

Pino
2x5 autosnelweg
Berichten: 17528
Lid geworden op: ma 28 feb 2005, 9:17
Locatie: Sesamstraat

Basisprincipes bewegwijzering

Bericht door Pino » do 15 dec 2005, 10:24

Paul Mijksenaar, verantwoordelijk voor de wegwijzers in de terminal van Schiphol, heeft op zijn website een opsomming staan van signage design tips. Hij noemt enkele principes, die volgens hem ten grondslag moeten liggen aan bewegwijzering binnen een terminal. Voor een aanzienlijk gedeelte zouden ze denk ik ook zo gelden voor wegwijzers op wegen.

Afbeelding

Mijn mening hierover:
colour coding - eens
jargon - op zich eens, maar zal op wegen niet zo'n rol spelen
maps - spelen op wegen niet zo'n rol, maar het verduidelijkt wel dat je niet moet proberen de situatie van een knooppunt helemaal uit te tekenen
fonts - eens. Kan iemand dit even de ANWB en Unger vertellen?
illuminated signs - diamond grade zorgt ervoor dat je geen lichtbakken nodig hebt
pictograms - eens ! eens !! eens !!!
multilingual - speelt op wegen niet zo'n rol

Riva
autoweg
Berichten: 1885
Lid geworden op: zo 27 feb 2005, 16:37
Locatie: Leusden

Re: Basisprincipes bewegwijzering

Bericht door Riva » do 15 dec 2005, 11:00

Mijn mening:
Colour coding: eens
Jargon: men gaat hier uit van de niet geïnformeerde reiziger. Als je dit vertaalt naar de weg, dan mag er dus nooit vanuit worden gegaan dat iemand de weg kent. Dit, terwijl het Nederlandse systeem is gebaseerd op een bepaalde kennis van topografie en wegennet.
Maps: eens
Fonts: Interstate en DIN 1451 worden niet genoemd, maar het gaat hier natuurlijk primair om luchthavens
Illuminated signs: diamondgrade of een lichtbak die op een paneel schijnt maken inwendig verlichte borden minder noodzakelijk. Eén zin begrijp ik niet: hoe meer daglicht er beschikbaar is, hoe groter de noodzaak van verlichte borden?
Pictograms: men verwacht hier niet veel van, maar ik ben van mening dat internationaal gebruikte pictogrammen best iets kunnen toevoegen: denk aan tankstation, restaurant, hotel, ziekenhuis etc.
Multilingual: in Engelssprekende landen geen andere talen, in landen waar men een inheemse taal heeft die taal naast het Engels weergeven; dat is precies mijn mening.
Rainier

Matthijs
expressweg
Berichten: 2632
Lid geworden op: zo 27 feb 2005, 15:01
Locatie: Malmö, Sverige

Re: Basisprincipes bewegwijzering

Bericht door Matthijs » do 15 dec 2005, 11:13

Riva schreef:Illuminated signs: diamondgrade of een lichtbak die op een paneel schijnt maken inwendig verlichte borden minder noodzakelijk. Eén zin begrijp ik niet: hoe meer daglicht er beschikbaar is, hoe groter de noodzaak van verlichte borden?
Als er fel zonlicht op de verlichte borden schijnt kan dat zoveel feller zijn dan de inwendige verlichting, dat de borden onleesbaar worden. Bij beeldschermen zie je dit effect heel sterk, in hoeverre het bij een bord optreedt hangt natuurlijk van het soort bord af.

Kijk: als er nauwelijks of geen verlichting zou zijn wordt inwendige verlichting van borden natuurlijk ook essentieel, maar zulke situaties zullen simpelweg niet optreden aangezien men de hallen natuurlijk gewoon normaal verlicht.

Riva
autoweg
Berichten: 1885
Lid geworden op: zo 27 feb 2005, 16:37
Locatie: Leusden

Re: Basisprincipes bewegwijzering

Bericht door Riva » do 15 dec 2005, 11:16

Wicher schreef:Als er fel zonlicht op de verlichte borden schijnt kan dat zoveel feller zijn dan de inwendige verlichting, dat de borden onleesbaar worden.
Kun je borden waar de zon vaak op schijnt dan niet beter onverlicht laten?
Rainier

Gebruikersavatar
Rene
Secretaris
Berichten: 36004
Lid geworden op: zo 27 feb 2005, 11:48
Locatie: Noord-Holland

Bericht door Rene » do 15 dec 2005, 11:17

Gebruik van kleuren: zou een categorie van informatie moeten benadrukken die overigens zonder kleurgebruik ook duidelijk moet zijn.
Gebruik van kleuren kan ook om functies te scheiden. Vliegveldbewegwijzering is primair lokaal, maar op de weg kun je op basis van de diverse gebruiksmogelijkheden wel degelijk aanvullende functies toekennen aan een achtergrondkleur.
Jargon: neem aan dat alle bezoekers niets over het vliegveld afweten. Kies terminologie die aansluit bij gebruikers, en ga niet over tot het gebruik van specifieke vliegveld-termen.
Volledig mee eens. Bewegwijzering ontwerp je niet voor de dagelijkse gebruiker, maar voor de ter plekke onbekende.
Kaarten: het aantal passagiers dat in staat is om een kaart te lezen (en correct te interpreteren) is verwaarloosbaar. Kaarten kunnen gebruikt worden om aan te geven welke faciliteiten het vliegveld heeft, maar zijn niet vervangend voor bewegwijzering.
Er zit een verschil tussen kaarten en pijlen. Qua kaarten ben ik het ermee eens dat ze niet vervangend kunnen zijn voor bewegwijzering. Gebruik van pijlen om een knooppuntconfiguratie te verduidelijken (zoals bij Duitse knooppunten vaak het geval) heeft echter niets met kaartlezen te maken.
Lettertypen: alleen grafisch ontwerpers hebben interesse in lettertypes. Gebruik niet meer dan één lettertype en, tenzij je over veel tijd en geld beschikt, beperk jezelf tot Frutiger, Clearview, Gill of Meta.
Lettertypes moeten primair goed leesbaar zijn. Voor vliegvelden geldt dat de snelheid van de gebruiker laag is, en er voldoende tijd is om de informatie in je op te nemen. Dat maakt dat je palet aan mogelijke lettertypen vrij groot is. Op de weg ligt dat anders - daar dient een wegwijzer snel gelezen te kunnen worden, en dat stelt zwaardere eisen aan mogelijke lettertypes. Gebruik van een lettertype dat speciaal is ontworpen voor wegverkeer, zoals Interstate, Clearview of DIN heeft dan ook mijn voorkeur.
Verlichte wegwijzers: Probeer geen geld te besparen op op verlichting. Bij alle belangrijke wegwijzers is inwenidge verlichting noodzakelijk. Hoe zonniger het klimaat en hoe meer daglicht binnentreedt, hoe groter de noodzaak om wegwijzers te verlichten.
Wegwijzers op vliegvelden hangen vaak in binnenomgevingen, wat interne verlichting vereenvoudigt. Is dus niet vergelijkbaar met de situatie op de weg. Bovendien: Voetgangers hebben geen ingebouwde verlichting, auto's wel. Het gebruik maken van retroreflectie op wegen is dan ook logisch, wanneer bij gelijkblijvende leesbaarheid toch op beheer en onderhoud bespaard kan worden.
Pictogrammen: Verwacht niet teveel van symbolen. Voeg altijd tekst toe bij minder bekende symbolen.
Ik ben ook voor sanering van weinig voorkomende symbolen. Maar zeker in het internationale (weg)verkeer is overeenkomst in vaak gebruikte symbolen zeer wenselijk. Het feit dat we in Nederland woorden hebben in plaats van een knooppunt- of afrit-symbool, is natuurlijk een slechte zaak. Nog veel kwalijker is het natuurlijk dat een reeds in het buitenland ontwikkeld en geïmplementeerd symbool in Nederland afwijkend werd ontworpen (afritsymbool in ANWB-redesign...)
Meertalige wegwijzers: de algemene taal onder internationale reizigers is niet Esperanto, maar Engels – dit wordt wereldwijd op vliegvelden en stations gebruikt. Overweeg om naast het Engels ook de lokale taal te gebruiken, als het vliegveld ook belangrijk is voor binnenlandse vluchten. Gebruik in Engelstalige landen geen 2e taal. Dat is niet alleen discriminerend naar eventuele andere taalgroepen, maar zorgt er ook voor dat sprekers van een andere taal minder snel geneigd zullen zijn een nieuwe taal te leren.
Met de redenatie ben ik het niet eens, want ook Amerikanen mogen wel eens beseffen dat het niet altijd en overal maar Engels moet zijn. Maar zuiver functioneel gezien is er gewoon in Engelstalige landen geen reden om in een andere taal te bewegwijzeren - dat had het argument moeten zijn.
Testen ! Alle ideeën die afwijken van wat gebruikelijk is, moet je eerst testen voordat je het gebruikt.
100% mee eens.
Bereikbaar op emailadres: secretaris [at] wegenforum.nl (zonder spaties, en met apestaartje i.p.v. [at])

Gebruikersavatar
Vinny
4x5 autosnelweg
Berichten: 37917
Lid geworden op: zo 27 feb 2005, 12:52
Locatie: Friesland

Bericht door Vinny » do 15 dec 2005, 12:36

Gebruik van kleuren kan ook om functies te scheiden. Vliegveldbewegwijzering is primair lokaal, maar op de weg kun je op basis van de diverse gebruiksmogelijkheden wel degelijk aanvullende functies toekennen aan een achtergrondkleur.
Op Schiphol is er wel degelelijk een kleuronderscheid: wegwijzers voor voetgangers zijn geel, voor auto's zijn blauw, bushaltes zijn ook blauw (in tegenstelling tot de rest van Nederland, waar routestaatjes van bushaltes in geel zijn uitgevoerd), voor fietsers rood en voor het treinstation in de huisstijl van de NS.
Overigens ben ik het met het het uitgangspunt eens; als al deze bewegwijzering hypothetisch in zwart/wit was uitgevoerd was het geheel ook begrijpelijk.
Jargon: neem aan dat alle bezoekers niets over het vliegveld afweten. Kies terminologie die aansluit bij gebruikers, en ga niet over tot het gebruik van specifieke vliegveld-termen.
Neem gewoon standaard luchtvaart terminologie over in het Engels dat iedereen gebruikt. En verzin voor typisch Nederlandse begrippen gewoon vertalingen die wel 'zin' hebben. 'Police' is geen veraling van de marechaussee *zucht*.
Gebruik van pijlen om een knooppuntconfiguratie te verduidelijken
Op een losstaandbord mag van mij best de knooppuntfiguatie worden gezien. Echter zet hier zo min mogelijk bestemmingen bij! Dat moet voor de duideljikheid op een bord waar niet met pijlen wordt gekliederd. Dat leidt enorm af.

Lettertypen: Ik zou graag consequent één lettertype willen zien op luchthavens, zonder dat het me per sé uit maakt welk. Op de (auto)wegen die op de luchthaven zijn heeft mijn voorkeur de wegwijzers in het lettertype en de lay-out zoals deze in de rest van het land voorkomen en dus niet de Luchthaven-Layout hebben.

Verlichting: Juist omdat vliegveldwegwijzers binnen hangen moet er verlichting zijn. Vandaar ook de waarschuwing dat in zonnige klimaten verlichting niet mag ontbreken. Zelfs in Tel Aviv wordt het wel eens nacht ;)

Pictogrammen: Moeten duidelijk zijn. Iedereen moet het kunnen begrijpen!
Overweeg om naast het Engels ook de lokale taal te gebruiken, als het vliegveld ook belangrijk is voor binnenlandse vluchten.
Dit vind ik een uitermate discutabel uitgangspunt. Immers een vliegveld is in veel gevallen ook een belangrijke hub voor andere transportmodaliteiten die hier niet mee genomen worden en bovendien is het totaal niet duidelijk wanneer iets 'belangrijk' is. Als meer dan 50 % van de vluchten 'domestic' is? In Napels is er een aparte terminal voor binnenlandse vluchten, daar dan uitsluitend Italiaans en op de buitenlandse vluchten standaard Engels? Wat mij betreft gewoon heel simpel houden:
Locale taal
Engels
Op alle landside wegwijzers, en
Engels
Locale taal
Op alle airside wegwijzers. Simpel, helder, continue en voor iedereen het best te volgen. Bovendien als je door de douane heen gaat, ben je eigenlijk in niemandsland. Je hoeft ook geen belasting te betalen op aankopen die je daar doet ;)

Verder wil ik opmerken dat ik vind dat er veel meertalig personeel moet rondlopen op een luchthaven, zodat je niet alleen in het Engels, maar ook in de meest voorkomende andere talen geholpen zou moeten kunnen worden in het geval je verdwaalt.
Let op: Sarcasmemodus over een lengte van 10 kilometer.

Rosco P. Coltrane

Bericht door Rosco P. Coltrane » do 15 dec 2005, 13:48

Wat er op Schiphol gebeurd it tav de taal is een zeer grof schandaal en een uitermate minachtend gebaar naar de nederlandstalige bezoekers / reizigers op Schiphol.
Een tweetalige (NL/engels) bewegwijzering staat overzichtelijkheid niet in de weg.
Wat mij betreft mogen fatsoenlijke luchthavens als R-dam, Lelystad, Eindhoven en M-stricht groeien ten koste van Schiphol.

Gebruikersavatar
Vinny
4x5 autosnelweg
Berichten: 37917
Lid geworden op: zo 27 feb 2005, 12:52
Locatie: Friesland

Bericht door Vinny » do 15 dec 2005, 14:36

Rosco, die mening staat genoteerd! Je hoeft er niet steeds op terug te komen want dat weten we nu wel. ;)
Let op: Sarcasmemodus over een lengte van 10 kilometer.

Pino
2x5 autosnelweg
Berichten: 17528
Lid geworden op: ma 28 feb 2005, 9:17
Locatie: Sesamstraat

Bericht door Pino » do 15 dec 2005, 16:17

Liever correct Engels dan jouw constante taalfouten.

Overigens: Rotterdam is een 100%-dochter van Schiphol, dus het Schiphol-beleid qua taal zal vroeg of laat ook wel in Rotterdam worden geïmplementeerd (en op zakenvliegveld Rotterdam spreekt écht iedereen Engels). Bovendien wordt Schiphol dus niet echt "genaaid" door groei van Rotterdam ten koste van Schiphol.

Rosco P. Coltrane

Bericht door Rosco P. Coltrane » vr 16 dec 2005, 7:53

Sjalala, Pino.
Ik was al zo blij dat ik mijn dysl*****... had overwonnen.
Toch laet ick me deur die laatste opmercking niet uyt 't veldt slaen.

N342
autoweg
Berichten: 1483
Lid geworden op: za 16 apr 2005, 14:19
Locatie: Twente

Bericht door N342 » vr 16 dec 2005, 8:04

Rosco P. Coltrane schreef:Sjalala, Pino.
Ik was al zo blij dat ik mijn dysl*****... had overwonnen.
Toch laet ick me deur die laatste opmercking niet uyt 't veldt slaen.
sterretje te veel bij dyslexie!! Overigens werden zinnen in vroegere tijden vaak niet in de nominatieve vorm geschreven.
*11-08-2017 L.M.