
Als je nog iets van een
selling point zou willen creëren naar de Britten toe, moet je vooral niet spreken over de Napoleontische hervormingen.
Maar in de kern onderschrijf ik wat je hier zegt. Iets neutraler bekeken door de bril van een jurist die ook veel met Engels recht te maken heeft: Engelsen mogen hun keuze om niet te codificeren (dus: blijven hangen in de lange traditie van precedenten uit historische rechtspraak) graag neerzetten als een kans om flexibel te zijn, terwijl een gecodificeerd rechtsstelsel zou nopen tot veel te veel rigiditeit. Daar is zo af en toe iets voor te zeggen, maar de realiteit is ook dat altijd maar weer moeten kijken naar die ene zaak uit 1845 een soort rigiditeit creëert. Het Parlement kán ingrijpen (dus de rechter overturnen of kaderwetgeving introduceren), maar doet dat maar zeer zelden; het Supreme Court kán "om gaan", maar doet dat maar zeer zelden. De
rule of precedent houdt in dat iets dat ooit op een bepaalde manier beslist is in een specifieke feitenconstellatie de volgende keer weer zo beslist wordt. Maar dat zorgt er dan voor dat iedereen zoekt naar die ene benadering die in het verleden ooit nét goed is gegaan, niet naar wat praktischer lijkt maar nooit aan een rechter is voorgelegd. Bij ons bestaat er dan zoiets als een onderliggende systeemgedachte van waaruit je kunt denken, maar juist dat
principles based denken ontbreekt in het Engelse recht.
Dat zorgt er praktisch voor dat de praktijk vast blijft zitten in vrij archaïsche benaderingen en grote rechtsonderzekerheid wanneer de historische precedenten niet goed kunnen worden geplakt op een live situatie. Krijg je antwoorden uit de serie "er valt op basis van zaken X en Y een goed argument op te bouwen, maar het is uiteindelijk gewoon te onzeker om ferm te kunnen adviseren." En rechtsonzekerheid betekent
nuisance value. In het omgevingsrecht speelt dat vermoedelijk nog wat sterker dan in heel veel andere rechtsgebieden.