[PL] tolwegen in Polen

[Coen Tunnel]

En dat lijkt me uiteindelijk ook wel een terechte ontwikkeling. Al was het maar vanwege de extra uitstoot van het remmen en weer optrekken. De tijd lijkt me hier bepaald rijp voor, ook als je kijkt naar ontwikkelingen elders in de wereld. Alleen je moet voor de digitaal net wat minder onderlegde gelegenheids-passant wel een nette uitweg bieden.

Het is wel irritant dat je op een rit door Polen met twee verschillende systemen te maken krijgt. Zelfs op een relatief simpele rit van Berlijn naar Warschau waarbij je continu rechtdoor op dezelfde A2 rijdt. Een beetje meer samenwerking zodat alles op dezelfde manier elektronisch kan zou wel fijn zijn.

[Pino]

Hopelijk rolt men dit systeem gewoon langzaam uit naar de wegen die nu nog met gesloten systeem en tolpoorten werken. Het zou stom zijn als de concessionairs van die andere wegen met eigen apps gaan werken wanneer zij klaar zijn voor elektronische tolheffing. Tot het zover is, vind ik het niet heel schokkend om een deel van de Poolse tol te betalen met bankpas en een deel met deze app. Is in wezen niet anders dan zoals je in Italië met kaart betaalt aan de tolstations en dan online moet afrekenen voor de Pedemontana Lombarda-snelwegen.

Dit is echter wel een reden om met bewegwijzering heel duidelijk aan te geven dat je op een e-toll-weg zit en dus moet betalen ook zonder dat je een tolstation ziet. Ook de mogelijkheid om na een rit achteraf te betalen terwijl je tijdens de rit de app niet had hoort daar ergens wel bij. Je kunt pas naar een “het hoort bij je voorbereiding om deze app te hebben voordat je de tolweg opgaat” wanneer het gebruik algemeen is op de tolwegen.

[Chris]

Er is ophef ontstaan over de toltarieven op de A2.

Op het stuk Poznań - Konin geldt nu een toltarief van 50 PLN voor 65 kilometer autosnelweg. Dat is omgerekend € 11 of € 0,17 per kilometer, nog een flink stuk duurder dan de Franse tolwegen dus.

Tussen Poznań en de Duitse grens geldt 43 PLN / € 9,50 maar dat traject is met 150 kilometer toch wel een stuk langer (€ 0,06 per km).

[Ger81]

Als ik het goed heb zijn beide delen in concessie bij Autostrada Wielkopolska; vanwaar dan dit enorme verschil?

[Rene]

Het drukke deel zal wel het verlies voor het rustige deel naar de Duitse grens moeten opvangen.

[IQ[]]

Ik zat net op de e-toll website te neuzen. Blijkbaar kan je ook e-tickets aanschaffen voor de route op de tolweg en hoef je je telefoon niet als transponder te gebruiken? Heb ik dat goed begrepen?

Ook de mogelijkheid om na een rit achteraf te betalen terwijl je tijdens de rit de app niet had hoort daar ergens wel bij.

Je kan tot 3 dagen na je rit een e-ticket kopen. Maar als je staande gehouden wordt, kan je gelijk een boete van 500PLN aftikken.

if your drive was not subject to control and you were not fined, and at the same time you did not manage to buy an e-ticket during the drive, you can buy the missing e-ticket until the end of the third day from the day of the end of the drive. If you do not buy an e-ticket within this time or if you buy an e-ticket after the 3 days from the end of the drive, you will be charged an additional fee of PLN 500 (based on the reading of your vehicle's registration number by the e-TOLL system infrastructure)

[Chris]

Premier Morawiecki heeft kennelijk aangekondigd dat de tolwegen in het beheer van de GDDKiA per 1 juli 2023 tolvrij worden.

Een verkiezingsstunt natuurlijk. Maar wel welkom.

Het gaat overigens maar om twee autosnelwegen, de A2 tussen Konin en Stryków en de A4 tussen Wrocław en Gliwice. Dat zijn toch wel de primaire transitroutes.

Elders is de A2 overigens nog steeds een tolweg in concessie, dus daar zal de tol niet opgeheven worden.

Overigens past dit wel enigszins in het beleid van de Poolse regering van de afgelopen tijd, het was aanvankelijk gepland dat A-wegen altijd tolwegen zouden worden en ze zijn ook ontworpen met tolpleinen. Echter geen één nieuwe A-weg is daadwerkelijk als tolweg in gebruik genomen, de A2 in West-Polen was in 2011 de laatste.

[Jeff]

Het toltarief vond ik anders best schappelijk: 9,90 PLN voor 99 KM snelweg.
Dat vertaald zich naar een tarief van 0,1 PLN/KM oftewel ~2 eurocent per km (bandbreedte van 2,1 tot 2,6 eurocent, afhankelijk van de wisselkoers).

In FR kan ik niet echt een wegvak aanwijzen dat een vergelijkbaar of lager tarief heeft.

[Chris]

President Duda heeft een wet ondertekend waarin de tolheffing voor licht verkeer op wegen in het beheer van de GDDKiA per 1 juli 2023 worden geschrapt.

De wet omvat ook een volledig inhaalverbod voor vrachtverkeer op alle autosnelwegen met 2x2 rijstroken. Een aantal andere landen in Centraal-Europa hebben dat ook en in de praktijk leidt dat niet tot onoverkomelijke colonnevorming.

[Ger81]

De wet omvat ook een volledig inhaalverbod voor vrachtverkeer op alle autosnelwegen met 2x2 rijstroken.

Jongens toch, wat gaat dát weldadig aanvoelen als je de Poolse grens passeert

Einde files, einde Baustellen-epidemie, en vanaf 1 juli ook niet meer om de haverklap terug van 140 naar 80 voor de galavoorstelling 'Maximale frustratie met minimaal snelheidsverschil' (waarvan je in Duitsland al honderden kilometers lang hebt mogen genieten).

[Chris]

Sinds gisteren zijn dus twee trajecten tolvrij geworden:

* A2 Konin - Stryków (bij Łódź)
* A4 Wrocław - Gliwice

De tol was hier niet hoog, maar je moest een digitaal vignet aanschaffen om het te mogen berijden. Dit kon met de app e-TOLL. e-TOLL is voor personenauto's overbodig geworden omdat het niet werkt op de traditionele tolwegen met tolpoorten. Het systeem heeft ook maar 1,5 jaar bestaan voor personenauto's.

Maar het scheelt voor automobilisten dus ook weer 'gedoe', want bijna geen buitenlander was op de hoogte van dit elektronische tolsysteem. Zeker op de A2, waar het aansluitend was op een conventioneel toltraject met tolpoorten.

[Chris]

Sinds vandaag 12:00 uur geldt op het traject van de A1 tussen Gdańsk en Toruń een nultarief voor automobilisten. Gratis dus. Men moet nog wel een kaartje trekken en inleveren, want de concessie is niet beëindigd. Voor voertuigen met aanhangers en boven 3,5 ton geldt nog wel tolheffing.

Het toltarief bedroeg 29,90 PLN op dat traject.

Dit lijkt ook een verkiezingsstunt te zijn. Dit traject van de A1 ligt in het gebied waar de thuisbasis van de partij burgerplatform van Donald Tusk is, wat de voornaamste oppositiepartij tegen de zittende regering is.

Aan de andere kant is er wel sprake van een bepaalde mate van ongelijkheid tussen landsdelen, waar in bijna heel Polen de autosnelwegen tolvrij zijn, geldt dat niet voor een paar trajecten van de A1, A2 en A4.

[Jeff]

Juist het deel van de A2 tussen Poznan en Konin heeft vrij pittig tarief voor Poolse begrippen : 0,75 PLN / km (lengte 75 km, dus 56 PLN / ~14 €). Terwijl de A1 met 30 PLN merkbaar goedkoper is

[Chris]

De ministerraad heeft ingestemd met een voorstel van de nieuwe infrastructuurminister Klimczak on de A1 tussen Gdańsk en Toruń tolvrij te houden 2024.

Over de A2 en A4 heb ik nog niks gelezen. Maar aangezien die niet onder concessie zijn is dat een nog wat makkelijker besluit om te maken. In het geval van de A1 is dat traject onder concessie, dus een tarief van 0 PLN zal wel betekenen dat de overheid voor elke passage betaalt. De concessie is niet afgekocht en vrachtverkeer betaalt wel tol.

[mavas]

Is het aannemelijk dat er op termijn een tolvignet komt voor alle autosnelwegen, zodat de losse trajecten daarin op kunnen gaan?
Of zal dat niet zo snel gebeuren in Polen?

[Jeff]

Is het aannemelijk dat er op termijn een tolvignet komt voor alle autosnelwegen, zodat de losse trajecten daarin op kunnen gaan?
Of zal dat niet zo snel gebeuren in Polen?

Tol voor voertuigen tot 3,5 ton is zeer onpopulair in Polen. Ik zie het daarom niet gebeuren dat er iets van een tolheffing terug gaat komen (in welke vorm dan ook)

[Jeff]

Per 1 januari 2024 heeft Autostrada Wielkopolska S.A de tarieven verhoogt. Een rit van Lodz naar Berlijn kost nu 108 PLN (was 102 PLN)
108 PLN is bij de huidige wisselkoers ongeveer 25 euro

[Jeff]

Autostrada Wielkopolska S.A gaat op het open tol gedeelte van de A2 (Poznan <> Konin) vanaf 15 januari 2025 de mogelijkheid voor videotol aanbieden. Registratie in een app (Autopay) is nodig om van het systeem gebruik te kunnen maken.

Ook wordt de indeling van de tollanen bij Poznan en Konin anders.
Meer lezen: https://www.autostrada-a2.pl/aktualnosc ... opolskiej/

[Chris]

Sinds 1 januari 2025 wordt er weer tol geheven op de A1 tussen Gdańsk en Toruń. Het tarief is hetzelfde gebleven als voor de tijdelijke gratis periode: 29,90 PLN voor 152 kilometer. Dat is goedkoop: slechts 7 euro, of ongeveer € 0,045 per kilometer.

Bijvoorbeeld op de A4 tussen Katowice en Kraków betaal je 34 PLN voor 51 kilometer. Op de A2 tussen Poznań en Konin betaal je 72 PLN voor 75 kilometer. Dat is € 0,23 per kilometer, zelfs naar Franse begrippen is dat verschrikkelijk duur.

[Jeff]

A2: Zelfs in Polen wordt daarover geklaagd, maar zit met 2 hindernissen:

1) Dat deel betaald voor het open deel ten zuiden van Poznan. Onderhoud en wegverbreding zijn niet goedkoop
2) Bij pogingen om het tarief wat te drukken heeft de Poolse regering een aantal truukjes geprobeerd, maar werd door Brussel als concurrentievervalsing gezien. Daardoor moest het geld terugbetaald worden. Uitkopen van de huidige concessiehouder werd als te duur bevonden in Warschau

Juist om die 2 punten heb ik al eerder uitgezocht wanneer de concessies aflopen. De A4 is de eerste en het is al duidelijk dat die concessie niet verlengd gaat worden

Ik verwacht hetzelfde voor de andere concessies

[Chris]

Beheerder Autostrada Małopolska gaat de toltarieven op de A4 tussen Katowice en Kraków met 6% verhogen per 1 april. Dit mag deze beheerder vanuit de concessie die eind jaren '90 is gegund. GDDKiA is hier op tegen omdat ze verwachten dat het tot meer uitwijkverkeer leidt.

De concessie loopt in maart 2027 af, dus dit is het laatste jaar dat de A4 nog onder concessie is. Volgend jaar zal de concessie dan niet verlengd worden en neemt de GDDKiA het beheer op zich, de overdracht is praktisch gezien nu ook al gestart. De GDDKiA gaat geen tol heffen op de A4, maar vrachtverkeer moet wel de ViaToll vrachtwagentol betalen.

Dus nog een jaar, en dan is de hele A4 tolvrij.

[Alfa]

Dus nog een beetje uitmelken door de huidige concessiehouder.

[Ger81]

Ze moeten die weg straks wel in onberispelijke staat opleveren.
Ervan uitgaande dat er daarom ook het laatste jaar nog actief zal worden beheerd en onderhouden, valt het m.i. nog mee met het uitmelken.

[Chris]

Dit traject van de A4 is in beheer van Stalexport Autostrada Małopolska, oorspronkelijk een dochteronderneming van staalbedrijf Stalexport. Dat bedrijf bestaat echter al sinds 2010 niet meer

Ze zeggen op hun website:

Currently, as part of the Concession Agreement, the carriageway surface of the motorway along the entire section is being replaced and bridges are being repaired before the A4 Katowice-Krakow is handed over to the public in 2027. These works will last until at least the end of 2026.

De concessie is in 1997 gegund aan Stalexport. Indertijd had je vanuit West-Europa het idee dat snelwegen in het post-communistische Oost-Europa geprivatiseerd moesten worden. De A4 bestond namelijk al sinds 1983. Hierdoor heeft het altijd de zweem gehad van een 'cash cow', om extra geld uit al aangelegde infrastructuur te halen. Dit is ook de enige bestaande autosnelweg die onder concessie is gebracht in Polen. Stalexport bestaat dus niet meer (behalve nog in naam bij deze concessie), en de aandelen zijn van een Italiaans bedrijf Mundys, waar dan weer de Benetton-familie en de investeerder Blackstone achter zitten.

[Ger81]

Indertijd had je vanuit West-Europa het idee dat snelwegen in het post-communistische Oost-Europa geprivatiseerd moesten worden. De A4 bestond namelijk al sinds 1983. Hierdoor heeft het altijd de zweem gehad van een 'cash cow', om extra geld uit al aangelegde infrastructuur te halen.

Was het niet ook zo dat deze -door het communistische regime aangelegde- snelweg niet bepaald aan West-Europese standaarden voldeed, en de snelweg onder voorwaarde van renoveren naar moderne kwaliteit in concessie is gegeven?

De A2 Września-Konin was ook zo'n snelweg, maar die is niet in de jaren '90 onder concessie gebracht.
Dat was ook wel te merken als je erop reed; de spoorvorming op de rechter rijstrook was zo extreem dat al het autoverkeer op de linker rijstrook reed. Vrachtwagens reden wel rechts, die hoefden 50 kilometer lang niet te sturen...

Pas na 2000, toen de aanleg van het hele traject van Poznań naar Łódź ter hand is genomen, is dit traject gerenoveerd (wat volgens mij neerkwam op volledige heraanleg).

[Chris]

Er was indertijd ook vrijwel geen geld voor wegenbouw of wegenonderhoud. Polen was net uit het communisme gekomen, waarbij er na 1970 in het land ook weinig grote wegenprojecten zijn uitgevoerd (al het geld ging naar de Gierkówka denk ik). Polen had in 1990 nauwelijks meer snelwegen dan in 1945. En in 2000 ook niet heel veel meer. Privaat geld leek dus een mogelijkheid om investeringen te doen. Hoe anders is de situatie nu...

Net zoals de A2 tussen Września en Konin had je de A4 in Zuidwest-Polen waar ook geen geld was voor reconstructie. Die was in 2000 in nog dezelfde staat als in 1945 met als enige verschil dat de ingestorte bruggen waren vervangen.

In Hongarije had je overigens hetzelfde, het idee was om de M1 en M5 aan te leggen met een concessie naar Frans model. Maar die toltarieven waren zo hoog dat bijna geen Hongaar het kon betalen en die tolwegen snel richting faillissement gingen. Uiteindelijk is dat ook overgenomen door de regering en kwam het vignet.

[Ger81]

Net zoals de A2 tussen Września en Konin had je de A4 in Zuidwest-Polen waar ook geen geld was voor reconstructie. Die was in 2000 in nog dezelfde staat als in 1945 met als enige verschil dat de ingestorte bruggen waren vervangen.

Klopt, ik ben er in de jaren '90 onderweg naar zuidoost Polen -als puber achterin- jaarlijks overheen gereden.
Meestal heen over de DK18 en A18 (toen nog DK12 en A12) en A4 en DK4. Honderden kilometers betonplaten (ook in de voormalige DDR).

Terug ging het altijd over Poznań, en vanaf het moment dat ik het kaartlezen had overgenomen van mijn moeder (ik zal een jaar of 12 geweest zijn) was het 'bij Kalisz rechtsaf' naar Konin, om het stukje A2 naar Września (en daarna de 2x2 DK2, nu DK92) mee te pakken.

[Chris]

De toltarieven in Polen. Het toltarief op de A2 is wel echt afzetterij, 80 złoty (€ 18,80) voor 75 kilometer. Dat is € 0,25 per kilometer, enkel een paar recente Franse concessies komen daarbij in de buurt. Meestal is het minder dan de helft in Frankrijk.

[Jeff]

A2/DK92: 40 PLN besparen door een klein stukje om te rijden. Nog steeds de beste tip die ik hier gehad heb (en dat was toen 25 PLN)

[Chris]

Via de S5 en DK92 naar Września? De DK92 is daar 2x2.

Op dat stuk rijdt ook meer verkeer dan de A2. Verder naar Konin rijdt 10.000 - 14.000 voertuigen per dag, wat voor een weg naast een snelweg veel is, maar dat komt natuurlijk door de hoge tol op de A2. Naar West-Europees prijsniveau is dit al een hele dure tolweg, maar voor Polen helemaal. Al zijn er nog wel 19.000 - 25.000 bestuurders per dag die het wel kunnen betalen.