
Op die Vlaamse vraag kan ik je wel een antwoord geven. Daar praat je voor een aanzienlijk deel over de steenwegen die in de 18e eeuw werden aangelegd op initiatief van de overheid. Voor die vroege vorm van wegenbouw waren lange rechtstanden lekker makkelijk bouwen (en uiteindelijk waren de rechtstanden ook weer nooit zo lang dat de kromming van de aarde een rol ging spelen); in directe lijnen van kerktoren naar kerktoren was ideaal voor de landmeter. Men kon het zich bij die overheids-projecten kennelijk ook veroorloven om dwars door verkaveling heen te bouwen.
Maar waar België zijn rechtstanden dus ergens te danken heeft aan vroege vormen van georganiseerde wegenbouw (zoals je die ook ziet op plaatsen waar Romeinse wegen nog terugkomen in het moderne wegennet) zijn op veel andere plaatsen in West-Europa lange rechtstanden uitzonderlijker. Dat draait deels om de in het autotijdperk opgekomen gedachte dat lange rechtstanden een hypnose-effect kunnen hebben op automobilisten, maar deels dus ook om het feit dat wegen toch des te vaker zijn ontstaan langs de lijnen van verkaveling en het totale landschap. En dan valt dit schiereiland dus op. Geen gekende geschiedenis van wegenbouw in de vroegmoderne tijd, wel opvallende rechtstanden.
Cotintin het heeft tijdens de Frans-Engelse oorlogen wel wat te verduren gehad (
bron). Kan zijn dat vernieling en leegloop in het gebied de aanleiding hebben gevormd voor een frisse start in de regio waarbij toen meteen is besloten dat lange rechte wegen zin hadden. Die er deels ook wel lagen vanuit de Romeinse tijd (maar niet steeds op de routes van de huidige kaarsrechte wegen). Een vroegmodern verdedigingsstelsel waarbij men vanaf de kust snel het achterland in moest, om controlecentra te waarschuwen ofzo, lijkt me maar moeilijk passen bij de oorlogsvoering in deze eeuwen. Ik zat ook nog te denken aan het geschiedkundige fenomeen van doodwegen en kerkwegen -kaarsrecht om nóg weer andere redenen- maar die vormen maar zelden de basis van moderne regionale wegennetten.
Chris schreef: ma 04 dec 2023, 20:28
Maar ik ben niet goed genoeg bekend met de details van al die conflicten en of snel transport over het schiereiland wellicht belangrijk was in die tijd. Pas-de-Calais lijkt het niet in die mate te hebben.
Calais is langere tijd Brits geweest in de Honderdjarige Oorlog. Maar gedurende behoorlijke delen van die conflicten was Frans-Vlaanderen ook niet betrokken en werd in Normandië des te meer gestreden. Behalve rijkdommen van het gebied en strategische ligging tegenover andere oorlogsdoelen zal daarbij ook een rol hebben gespeeld dat Frans-Vlaanderen in Bourgondische handen was. En Bourgondië was in de 100-jarige oorlog een speler op zichzelf - met wisselende loyaliteit ook.