Advies gevraagd: city/road-trip Noorwegen (mei 2024)

[Autostrada]

In de maand mei zou ik graag mijn vrouw mee nemen voor een korte trip naar Noorwegen, terwijl de kids met opa & oma in Nederland achterblijven.
Zij leest al geruime tijd Scandinavische thrillers, o.a. tegen het decor van de Noorse fjorden en heeft door laten schemeren dat ze graag eens die kant op zou willen gaan. Zelf ben ik nog nooit in Noorwegen geweest, dus dit lijkt mij een mooie gelegenheid.

Wat ik in gedachten heb is een trip van donderdag tot zondag (maw 3 nachten ter plaatse) - uiteraard zullen we met het vliegtuig vanuit Nederland gaan om zo onze tijd ter plaatse optimaal te kunnen gebruiken. Ik zie dat er behoorlijk wat directe vluchten zijn vanuit Amsterdam, oa naar Oslo, Kristiansand, Stavanger, Bergen, Ålesund en Trondheim. En dan kan het zijn dat ik nog wat over het hoofd heb gezien.

Het risico bestaat natuurlijk dat je alles tegelijk wilt zien tijdens zo'n trip; maar met 3 dagen zal dat natuurlijk onmogelijk gaan voor zo'n uitgestrekt land als Noorwegen. Als ik een beetje zoek op de "Noorwegen top 10" dan kom ik op Preikestolen, Bergen, de Lofoten, Flåmsbana, de fjorden, Trollstigen, de noordkaap etc. De crux zal dus keuzes maken zijn.

Wat ik nu een beetje in gedachten heb is een rondreis waarbij we op donderdag zouden vertrekken van Amsterdam naar Stavanger; daar vervolgens op vrijdag de Preikestolen bezoeken en dan een korte binnenlandse vlucht (20 minuten) naar Bergen, waar we dan op vrijdag avond aankomen. Vervolgens 2 dagen Bergen en op zondag terug naar Amsterdam vanuit Bergen. De vlucht tussen Stavanger en Bergen kun je gewoon met Norwegian doen en kost zo'n €60 pp.

Een alternatief is om naar Stavanger te vliegen, eveneens op donderdag, en om daar dan een auto te huren. Met die auto zouden we dan vrijdag de tocht kunnen maken langs de Preikestolen en dan de route naar het noorden, richting de flåmsbana. Daar overnachten en dan zaterdag naar Bergen rijden, met zondag de vlucht terug.

Is de route van Stavanger naar Bergen de moeite waard? Zie ik bepaalde dingen over het hoofd? Andere suggesties voor 3 dagen Noorwegen?

[Jeroen]

Als je al echt zo weinig tijd wil besteden aan een reis, blijf dan gewoon in één regio zou ik zeggen. Het rijden rond de Noorse fjorden is fantastisch, maar vergt ook heel veel tijd. En besef je dat je alleen met de wandeling naar de Preikestolen al minimaal een halve dag kwijt bent.

[Snelwegfreak]

Dit is mijn persoonlijke mening hoor, maar als je zo weinig tijd hebt voor Noorwegen kun je misschien beter niet gaan Of je moet het bij citytrips houden, maar echt Noorwegen ga je zo natuurlijk niet zien. Lijkt mij dan zonde van de vakantiedagen en het geld.

[Chris]

Je wil dus eigenlijk alleen Preikestolen bezoeken en dan twee dagen Bergen om op die manier de highlights van Noorwegen te zien?

Dat is een combinatie van een best zware hike en een korte citytrip. Preikestolen is 500 meter hoogteverschil, dus dat is absoluut niet vergelijkbaar met een wandeling op de Veluwe.

Noorwegen is een land waar je de tijd voor moet nemen en rond moet reizen om al het moois te zien. Zelfs met twee weken kan je nog lang niet alles zien. Ik ben er nu vier keer 2-3 weken geweest en ik heb ook nog van alles over moeten slaan.

[harry]

En besef dat je alleen met de wandeling naar de Preikestolen al minimaal een halve dag kwijt bent.

Vanaf de autoweg 2 uur heen en 2 uur terug. Bergschoenen zeer aanbevolen.
Als je alleen in de auto wil blijven, kun je van Preikestolen niks zien.

[Matthijs]

Het mooie van Noorwegen zijn de fjorden en de overige natuur, de steden zijn relatief minder spannend.
Het klinkt alsof je een checklist zo veel mogelijk wilt afwerken, waarmee je juist het mooiste mist. Althans, zelf vond ik het mooiste om rustig een beetje langs de diverse fjorden en over de fjellen (hoogvlaktes) te rijden. De Preikestolen daarentegen is waarschijnlijk best druk, wat ten koste gaat van de ervaring. Terwijl er op zo veel plaatsen mooi uitzicht is met minder mensen.

Wat ik eerder zou aanbevelen: vlieg naar Bergen, huur een auto, en rij in een paar dagen een rondje Sognefjord (zeg maar via Lavik, Laerdal, Flam), en vlieg dan weer terug naar Bergen. Onderweg kun je wat hikes doen.

Heen en weer vliegen naar Stavanger lijkt me niet de moeite waard in die korte tijd: dat is allemaal gedoe en tijd dat je beter lekker langs het Sognefjord kan zitten.

[Autostrada]

Mijn intentie is om een indruk te krijgen van Noorwegen. Net zo min als dat je Frankrijk of Italië in een weekend kunt verkennen heb ik totaal niet de illusie dat ik in 3 dagen Noorwegen kan aftikken.

Maar dat neemt toch niet weg dat het mogelijk zou moeten zijn een leuke trip samen te stellen voor 3 dagen die zowel behapbaar is als zinvol. Ik vind het een beetje logica a la “ja 3 dagen New York moet je echt niet doen - je hebt echt maanden nodig voor de USA”; afijn, we willen dus naar Noorwegen.

Uitgangspunt is dat we sowieso naar de Preikestolen willen. Prima om daar ruim de tijd voor te nemen, inclusief wandelschoenen. Dus dat zal een goed deel van de vrijdag beslaan. Dan kunnen we terug naar Stavanger, maar die plaats staat niet echt hoog aangeschreven - uiteraard ben ik graag positief verrast. Dus dan is de vraag of er daar in de directe omgeving nog iets het bezoeken waard is, of dat een korte vlucht / lange rit naar Bergen de moeite waard is. Waarbij de rit zelf natuurlijk ook de highlight kan zijn, maar ik ben dus ter plaatse niet bekend.

[Matthijs]

Je kan in 3 dagen best een indruk krijgen, maar als je in 3 dagen een indruk van Frankrijk wil krijgen maak je ook een keuze: je doet niet 1 dag Provence en 1 dag Loire en 1 dag Parijs. Dan krijg je vooral een indruk van de autoroute of TGV...

Dus kijk wat het meest belangrijk is voor een indruk van Noorwegen, en zorg dat je daar je schaarse tijd aan besteedt. Dus kies 1 niet te groot gebied en maak er daar wat moois van, en zorg dat je niet al je tijd verliest op vliegvelden.

Ik zou dus gezien de beperkte tijd of rond Bergen blijven, of rond Stavanger. Er zijn langs het Sognefjord ook bijzondere uitzichtpunten die je in plaats van Preikestolen kunt doen.

[mvalkenburg]

Maar dat neemt toch niet weg dat het mogelijk zou moeten zijn een leuke trip samen te stellen voor 3 dagen die zowel behapbaar is alst zinvol.

Eigenlijk is het hier boven al op verschillende manieren uitgelegd, maar nee: dit is dus eigenlijk niet mogelijk en gewoon zonde.

[sanderl]

Dat is echt flauwekul. Je kan prima 3 dagen goed invullen. En het leuke is, als je het goed doet voelt het alsof je een week weg bent geweest. Heerlijk is dat. Je moet alleen geen FOMO hebben en goede keuzes maken, dan kun je een heerlijke tijd hebben. Ja natuurlijk ga je dat niet heel Noorwegen zien, maar dat wordt ook niet gevraagd.

[Chrysa]

Flåmsbanen is zeker de moeite waard. Er vaart elke dag een veerboot van Bergen door het Sognefjord naar Flåm, en vanaf daar kan je met de trein omhoog naar Myrdal, waar je weer naar Bergen kunt. Die reis wordt verkocht bij toeristen verkocht als Norway in a Nutshell, en maakt zijn naam zeker waard. Het gaf mij een goede indruk van de prachtige natuur.

Nadeel is wel dat die reis lastig te combineren is met andere dingen.

[Ds79m]

Je hebt Amerikanen die Europa in een week doen, dus Noorwegen in drie dagen kan ook. Ik zou er zelf ook niet meteen voor kiezen, maar je kan zeker een reisprogramma bedenken waarin je snel veel kan zien.

Buiten de eerdere commentaren heb je op zo’n flitstrip wel potentieel meer last van praktische problemen. Bovenal slecht weer. Als je ergens drie weken bent, is een periode van regen of mist niet zo’n ramp, maar bij een reis van drie dagen luistert het allemaal nogal nauw.

[Coen Tunnel]

Inderdaad, alles is mogelijk als je maar goed en realistisch plant. Ik heb ook wel eens bliksembezoeken gebracht aan andere landen, puur om een indruk te krijgen. Natuurlijk ken je dan niet het hele land, maar je kunt wel een indruk krijgen. Tenslotte heeft niet iedereen de tijd voor een uitgebreide vakantie.

Ik zou zeggen: focus je op één gebied en boek een huurauto zodat je het meeste kan zien. Het idee om naar Stavanger te rijden en dan via Preikestolen naar Bergen te rijden is leuk. Het geeft je denk ik iets meer flexibiliteit dan als je er ook nog een binnenlandse vlucht bij hebt.

[harry]

De Preikestolen daarentegen is waarschijnlijk best druk, wat ten koste gaat van de ervaring.

Nou je het zegt: toen ik er was, was het inderdaad 1 lange file van wandelaars over een traject van 2 uur! Terwijl het regende.
Toch vond ik de Preikestolen zelf zeer de moeite waard: het weer en de hoeveelheid mensen deed daar niks aan af.

SPOILER: TOON

---

[Seat]

Je moet inderdaad niet heel Noorwegen willen afvinken. Ik heb aardig wat rondjes gereden en mei is een mooie maand. Nog sneeuw in de bergen en tegelijkertijd zulke lange dagen dat je haast non-stop kunt reizen.

Overweeg een grote roadtrip te maken, bijvoorbeeld het Sognefjord rond, stuk met de boot afleggen vanaf de E16 naar Kaupanger en iets meer het binnenland in om de besneeuwde passen te zien of de Gamle Auerlandsveien te rijden als je de langste verkeerstunnels ter wereld niets lijkt. En dan terugvliegen vanaf Bergen.

Zelfvoorzienend qua eten en drinken, blokhutje halverwege en reken op gemiddeld 50-60 km/u. Dat worden veel uren in de auto zitten met spierpijn van de Preikestolen.

Maar het is zo overweldigend allemaal dat je met een stuk minder ambitieuze route ook wel echt goed zit.

[Autostrada]

Wij zijn daadwerkelijk naar Noorwegen gegaan, primaire doel was het beklimmen van de Preikestolen. Er waren persoonlijke gronden om dit als doel van de reis te stellen; het behalen van de top was ivm omstandigheden geen gegeven vooraf, het was dus ook een soort van persoonlijke expeditie (voordat ik alle “Noorwegen kenners” hier in m’n nek krijg met de opmerking dat ik toch echt beter naar [vul maar in] had kunnen gaan).

De reis:
Wij vlogen vanaf Schiphol naar Stavanger. Op vrijdag ochtend vroeg werden de kids afgehaald door mijn broer dus die waren het weekend onder de pannen. Wij zijn vervolgens met de sneltram naar Utrecht gegaan (hier vanuit Nieuwegein) en daarna met de trein naar Schiphol. Ik had nog wel even gekeken naar de optie om kort te parkeren op P1, maar met ruim 100 euro vond ik dit veel te veel van het goede en er waren geen werkzaamheden op het spoor waardoor wij binnen het uur van Nieuwegein op Schiphol plaza stonden.
Wij hadden alleen handbagage en konden zo door naar de beveiliging, de wachttijd was 0-5 minuten en inderdaad waren wij binnen een paar tellen al aan de beurt. Zo konden we nog even ontspannen rondkijken en waren wij bijtijds aan onze gate. Daar kregen wij te horen dat het vliegtuig waarmee wij naar Stavanger zouden vliegen een technisch defect had en dat men een vervangend vliegtuig ging regelen. Wij zagen nog even de hele boel in het water vallen met een urenlange vertraging, maar ik moet zeggen dat het toch wel met een enorme sisser afliep. Met zo’n 20 minuten vertraging ten opzichte van het oorspronkelijke vertrek tijdstip was het vervangende vliegtuig klaar voor vertrek (KLM Cityhopper was dit), dat viel dus enorm mee.
De vlucht was rustig en daar valt niets over te vermelden, met uiteindelijk net iets meer dan een kwartier vertraging landden wij voor het eerst in Noorwegen; het was er grijs met laaghangende bewolking maar droog en een graad of 18’C. Ons toestel stond hup zo aan de gate en voor we het wisten konden we er vanaf.

De auto rit naar Preikestolen:
De luchthaven van Stavanger stelt echt niets voor, het lijkt een beetje op Rotterdam - je bent er zo doorheen. Wij stonden dan ook binnen no-time bij de balie van de autoverhuur. Wij hadden bij Hertz voor 2 dagen een kleine auto gehuurd, alsnog enorm aan de prijs (daarover later meer) met zo’n 150 euro voor 2 dagen. In Spanje kun je daar gerust een week voor op pad zijn in deze tijd van het jaar, zeker als je gaat voor de “compact” categorie. Enfin, het gebruikelijke gedoe bij het ophalen van een huurauto, maar omdat er geen rij was, konden wij toch wel binnen 15 minuten na doorkomst aan de gate in onze gehuurde Toyota Prius stappen. Ondanks dat wij 150 euro hadden betaald voor dit wagentje was het een zeer basale uitvoering, geen navigatie of CarPlay oid. CD’s hadden we ook niet bij ons. En zo zoefden wij over de Noorse wegen. Oh nee wacht.
Zo belanden wij direct na het verlaten van de airport in de file. Ja - ik had een ander beeld van Noorwegen maar geloof me als ik zeg dat je op vrijdag rond 14h niet op de Noorse wegen wilt rijden. Het geld klotst daar zo over de plinten (daarover later meer) dat men op vrijdag en-masse stopt met werken en er dan in de dikke auto (vaak wel elektrisch, veel Tesla’s vooral) op uit trekt. Zo ook in de regio Stavanger. Wat matig zijn die Noorse wegen uitgebouwd zeg; rond de airport een stukje 4-baans E39 wat men “snelweg” durft te noemen, je mag er 90 km/h en het heeft niet eens een vluchtstrook (en dat terwijl het geld daar aan de hemel groeit!!!) ik viel echt van mijn stoel kan ik je zeggen. Ik had het idee dat Noorwegen een ontwikkeld land was, maar je staat muurvast op die E39 omdat een paar kilometer ten zuiden van Stavanger de weg overgaat in 1x2 met gelijkvloerse kruisingen (ja ja, u leest het goed!!), dan rijdt er nog gewoon een stadsbus die stopt op de doorgaande weg en er was geen doorkomen aan. Zo’n uur hebben wij er over gedaan om 25 km ten zuiden van Stavanger te geraken, voorbij Sandnes. Het viel mij op dat Noren over het algemeen veel netter rijden dan Nederlanders, men rijdt veel beschaafder in de file (niet even snel proberen nog ergens voor te rammen) en toeteren is al helemaal taboe.
Eenmaal bij de regionale weg 450 konden wij eindelijk die vermaledijde E39 verlaten (eerst nog 5 minuten wachten op een gaatje in het tegenverkeer, ik dacht dat ik in België was) en dan zit je gelijk in de middle of nowhere. Een paar schuren en koeien - meer is er niet. Verkeer heb je op dit soort wegen in Noorwegen dan ook niet, behalve dan een enorme sloot campers (vaak met Duits kenteken) die met een slakkengang over de Noorse wegen sukkelen. Het barst van de bejaarden in Noorwegen, wat een ongelofelijke pensionado bestemming is dit!
Uiteindelijk kwamen wij bij Lauvik aan en konden wij de ferry op. De boot zal vol maar omdat onze Prius nog net in een gaatje op het achterdek paste hadden wij het geluk dat we die dikke wagens van wachtende Noren voorbij mochten rijden en een aardige vrouw loodste ons het schip op. Wij konden gewoon contactloos pinnen op de ferry en hebben de hele reis geen kroon aangeraakt (fysiek dan - maar daarover later meer).
De ferry tocht was kort maar toch prachtig; mooie fjorden daar! En diep blauw water met allemaal kwallen, je mag gewoon de auto uit tijdens het varen dus wij keken onze ogen uit. De bergen langs de fjorden zijn heel steil en vooral kale rots; de hele omgeving daar voelde een beetje als iemand die in Sim City heeft zitten spelen en vergeten is de bergen nog even te voorzien van bomen.
Na de ferry kwamen wij op route 13; ik begrijp dat dit een soort scenic route is, prachtig. Je zit wel achter Duitse campers die niet harder gaan dan 40 km/h; je moet in Noorwegen écht geen haast hebben, is mij opgevallen. Gelukkig hadden wij ook geen enkele haast en kwamen wij rond 17h aan bij de Preikestolen.

Beklimming van de Preikestolen:
In de lodge bij het parkeerterrein van de Preikestolen hadden wij 1 nacht gereserveerd, je betaalt daar wel de hoofdprijs (daar over later meer), inchecken kon via een computer met je reserveringsnummer. Het is mij opgevallen dat Noren sowieso wel de voorkeur geven aan moderne technologie; zo betaal je de tol overal direct met je kenteken, dit geldt eigenlijk ook voor parkeergarages viel mij op - het is het land van contactloos en gemak zullen we maar zeggen. Enfin, wij kregen het pasje voor onze kamer bij de Preikestolen, mijn vrouw maakte zich gemakkelijk met een boek bij een haardvuur en ik ben nog een rondje om het meer gelopen (Revsvatnet). Die wandeling was veel pittiger dan ik dacht (ik had me verkeken op het feit dat er toch behoorlijk wat hoogtemeters gemaakt moesten worden ondanks dat je rond een meer loopt). De paden waren goed gemarkeerd en het was een mooie wandeling. Rond 19h30 was ik terug in de lodge, vrouwlief zat al klaar in de restauratie aldaar. Via QR code kun je dan wat bestellen en dan brengen ze het bij je tafel. Zalm filet met aardappelen + 2 Noorse worst met friet, samen met een kleine pils en tonic ben je dan 100 euro kwijt (daar over later meer). Rond 20h30 gingen wij naar bed; het blijft buiten nog extreem lang licht maar binnen viel het goed te verduisteren. Slaap konden wij niet echt vatten, het was erg warm op de kamer (in Noorwegen heeft men nog geen airco’s alhoewel die men wel nodig gaat hebben in tijden van klimaatverandering) en wij waren toch gespannen voor wat de volgende dag komen zou gaan.
Om 06h de volgende ochtend zaten wij in het ontbijt, gaande de nacht hadden wij al af en toe wat gestommel op de gang gehoord van mensen die veel vroeger aan de klim begonnen waren (om 4h kwam de zon op). Het was zwaar bewolkt maar wederom droog, niet te warm - ideale wandel condities dus. Snel uitgecheckt en alle spullen in de auto gelegd en rond 06h30 zijn wij begonnen aan de beklimming van de Preikestolen.
De wandeling naar boven telt 4 kilometer en belangrijker zo’n 500 hoogtemeters. Een normaal wandel tempo inclusief pauzes zou 2h in beslag moeten nemen; ik denk dat ik het zelf in zo’n 1h15 zou kunnen lopen, maar zoals in het begin gezegd speelt hier een slepende fysieke conditie bij mijn vrouw een grote rol dus was het maar de vraag of wij überhaupt boven zouden komen. Wij begonnen dus ook heel rustig aan de klim, die gelijk behoorlijk steil van start gaat. Het pad is breed en eigenlijk over de gehele lengte van stenen voorzien, wat drassige stukken grond doorwaden onnodig maakt.
Wij maakten langzaam voortgang, in een laag maar wel gestaag tempo. Voor en achter ons zagen wij eigenlijk helemaal niemand, op de gehele klim hebben welgeteld 4 mensen ons ingehaald. Er kwam ook af en toe iemand naar beneden, in totaal zo’n 15 a 20 man gedurende de hele wandeling. Vaak met grote backpacks (tent waarschijnlijk?). Na ongeveer een uur lopen kwamen we bij een bordje met de mededeling dat we halverwege waren, er werd aangeraden dat mensen die uitgeput waren op dat punt om moesten keren, omdat er nog zo’n 250 hoogtemeters zouden volgen maar mijn vrouw gaf aan dat zij veel pijn had maar desondanks wel door wilde zetten. Uiteraard nog steeds in een tempo zonder iets te forceren. Mijn vrouw (en ik ook wel eigenlijk) waren ook wel aangeslagen door de slechte nacht en het vroege opstaan, mijn vrouw vroeg nog wel een paar keer waarom we niet om 09h00 waren vertrokken.
Gelukkig konden wij ondertussen wel genieten van de serene rust in het bos, je hoort beekjes klateren en spechten in de bomen hakken. Ook hoor je vogels, onder andere een koekoek. Het is een prachtige omgeving. Als je hoger komt dan wordt de omgeving kaler, weer die SimCity die vergeten is om bomen te planten. Nog hoger wordt het bijna een maanlandschap, er groeit bijna niets meer, en je zit maar op 600m hoogte, dat is een rare gewaarwording. Wij klommen gestaag door, vanaf het punt halverwege stond er elke 50 meter een klein paaltje met daarop het aantal meters tot de Preikestolen, dit gaf een mooie opsteker elke keer als wij weer een paaltje bereikten.
De laatste paar honderd meter begonnen wij te beseffen dat het ging lukken om de top van de Preikestolen te halen, het landschap om je heen ontvouwt zich op majestueuze wijze naarmate je de top nadert. Je kijkt het adembenemende Lysefjorden in, aan de overkant op de noordhelling was nog overal sneeuw te zien. Het licht weerkaatst op fabelachtige wijze door het diepe fjord en de wolken, heel indrukwekkend.
Eigenlijk bereik je dan vrij abrupt de rand van de berg en voor je het weet loop je dan de laatste 200 meters pal langs de rand van een afgrond waar je de bodem niet van kunt zien. Nou hier kregen wij wel knikkende knieën van! Wij kwamen 08h30 aan op de Preikestolen, ons was verteld dat wij ons voor moesten bereiden op Efteling-achtige toestanden maar er waren 2 andere mensen op de Preikestolen. Wij hebben uiteraard foto’s gemaakt en geprobeerd om een heel klein beetje naar de rand toe te lopen. Dichterbij dan een meter durfden we echt niet te komen, en dan heb je al het gevoel dat je elk moment de diepte in kunt stortten. Nadat wij 2 a 3 foto’s gemaakt hadden brak het wolkendek ineens open en scheen de zon volop, dit gaf het landschap nog meer diepte en contrast en uiteraard hebben we de foto’s nogmaals gemaakt maar nu in het zonlicht. Wij hebben Nieuwegein gebeld via FaceTime en gezegd dat wij op de top van de Preikestolen stonden; ook thuis waren ze zichtbaar trots. Onze 6-jarige zoon vroeg nog waar de hekjes stonden; scherp.
We hebben ongeveer een uur bovenop gezeten, genietend van het moment en de emoties die daar bij hoorden en uiteraard ook de tijd genomen om wat te eten en goed te drinken, zeker met de zon was het toch ineens een stuk warmer geworden. Langzaam aan begon het ook drukker en drukker te worden boven, toen wij zo rond 09h30 weer begonnen aan de afdaling was er zo’n man of 50 boven. De afdaling lijkt me met nat weer geen pretje, maar ook nu was het gegeven de fysieke staat van mijn vrouw geen sinecure, zeker omdat wij net de zware klim hadden gedaan. Ook hier hebben wij weer zeer gedoseerd gelopen, met een laag maar wel gestaag tempo. Gaandeweg de daling begon het steeds drukker en drukker te worden op weg naar boven, tot het punt waarop er feitelijk gewoon een constante stroom mensen langs ons liep naar boven. Je ziet van alles, mensen op sandalen, AllStars, getrainde wandelaars en complete idioten (zoals iemand op leren schoenen en een overhemd). Veel Amerikaans gehoord, Noors ook wel, veel Aziaten ook. De afdaling hebben wij als een soort tunnel-visie gedaan; het was zo druk op het pad (met beklimmers) dat je constant aan de zijkant moest lopen. Wij moesten ook meer en meer rust houden omdat de uren begonnen te tellen en ook over de afdaling hebben wij zo’n 2 uur gedaan, ik denk dat je dit prima in een uur kunt doen, gegeven dat je niet in de drukte loopt, en dat het droog is.
Wat waren wij blij toen we weer beneden waren; blij en trots dat we de top gehaald hadden! We hebben nog even wat gedronken en zijn toen 11h weer achter het stuur gekropen van de Prius.

Terug naar Stavanger:
Dit keer reden wij in noordelijke richting over de route 13, direct na het verlaten van het parkeerterrein kwamen wij achter een Duits kampeerbusje uit Kassel te zitten. Je kunt er dan gewoon niet meer langs in Noorwegen, nergens inhaalstroken, het is gewoon pech hebben. De Noren lijken zich niet op te winden, ik heb niemand zien inhalen of aanduwen. In Nederland zou dit niet gaan. Na Jorpeland slaat de route 13 af en gingen wij de Ryfylketunnelen in, een 16km lange onderwater tunnel. Dit is wel spectaculair zeg!! Je rijdt eindeloos naar beneden (echt kilometers) voordat je op een vlak stuk komt onder het water door. De tunnel is 2x2 (zonder vluchtstrook); ik denk voor de veiligheid, voor het verkeersaanbod lijkt het niet nodig. Je betaalt grof tol voor de tunnel; een retourtje kost je meer dan een Zwitsers jaar vignet (daar over later meer). Onder de grond werkt je GPS niet goed, niet zo handig als je ondergronds ook nog afslagen hebt (dat heb je daar) en lokaal niet bekend bent. De bewegwijzering vond ik niet super, maar ook niet slecht. Je hebt wel veel vreemde verkeersborden in Noorwegen; zo viel mij op dat ze geen bord hebben voor opritten die je verkeerd dreigt ze nemen (ga terug!), maar daar staar een bord met een enorme lap tekst in het Noors met die strekking. Ook hebben ze en raar bordje met zwarte en rode pijl bij elke invoegende beweging, totaal nutteloos. Ook vond ik dat er te pas en te onpas busbanen zijn die zeer slecht aangegeven staan, je rijdt er pardoes op. Je hebt het pas door als je de enige op die rijbaan bent. In de tunnel ook hele rare strepen, wat lijkt op een doorgetrokken streep die van 1 kant wel te doorkruisen is, maar beide strepen zijn onderbroken. Ik heb er maar geen gade op geslagen en er gewoon van beide kanten overheen gereden - onderbroken is onderbroken in mijn boekje.
Stavanger is een ingeslapen provinciestadje, Leeuwarden is er een metropool bij. Maar als je denkt dat je daar dan op zaterdag om 13h zo binnen rijdt - NEEN! Alle Noren pakken de Tesla naar de stad; giga congestie om het centrum in te komen. Man man man. Uiteindelijk kwamen wij bij ons hotel aan de haven, wij hadden het geluk dat we al in konden checken en konden onze wandelkleren verwisselen voor normale kleding. Het viel mij op dat de gemiddelde Noor redelijk verzorgd gekleed gaat. De verloedering van de maatschappij zoals die hier alomtegenwoordig is heb je daar niet, althans niet in Stavanger en ik vermoed ook niet in de rest van grote delen van het land. De mensen zijn netjes, gedragen zich, bulken van het geld en derhalve zijn de straten schoon, rijden er geen mongolen met 50 km/h op een fat bike door het centrum en zie je weinig ‘probleemzoekers’. Ik denk dat de Duitse bejaarden daarom massaal onderweg zijn door Noorwegen. Een soort beloofde land, met dito toegangsprijs (waarover later meer).
In de middag heeft mijn vrouw met een boekje op een terrasje gezeten, de zon kwam af en toe tevoorschijn en ik heb het centrum verkend, daar ben je zo doorheen. Aardig wil ik het niet eens noemen, een paar winkels en wat houten huisjes. We hadden er ook helemaal niets van verwacht dus het viel geenszins tegen, en wij genoten nog na van onze wandeling. ‘s Avonds hebben wij fantastisch gegeten bij een restaurant aangemerkt in de Guide MIchelin. Niet goedkoop, maar voor 2 BicMac menu’s betaal je in Noorwegen al een kleine 50 euro; dan kun je beter even echt geld uitgeven en er een mooie ervaring van maken. Rond 21h gingen wij uitgeput naar het hotel.

Terugreis:
Vanochtend hebben wij uitgebreid van het ontbijt genoten en zijn daarna met de auto naar de airport gereden. Vanwege de Tour van Noorwegen (wielrennen) was het hele centrum afgesloten. Het lukte met een beetje zoeken wel om een weg te vinden naar de airport. Wat niet hielp is dat een Einstein in Noorwegen bedacht heeft dat het handig is om LED-borden te hebben. Alles leuk en aardig maar op onze route naar de luchthaven kwamen wij 3 kapotte borden tegen. 1 bord was helemaal geel/rood (alle LED’s afwisselend geel/rood belicht) en 2 borden stonden volledig op zwart. Dan heb je er dus exact niets aan!! Ik begrijp echt niet wat dit voor een kolder is; natuurlijk zie ik het voordeel van een dynamisch bord in, maar dan wel als toevoeging op een bord wat ten alle tijde leesbaar is. Gelukkig is het een klein stadje dus al met al waren wij in een half uur op de luchthaven. Even getankt en de auto weer terug gezet in de parkeergarage. Het luchthaventje van Stavanger is klein, je staat zo aan de gate en zo vertrok onze terug vlucht rond 14h netjes op tijd. Op Schiphol hadden wij 16h03 de trein naar Utrecht en voor 17h zaten wij weer thuis in Nieuwegein, mijn broer had ons even opgehaald op Utrecht CS. Een hele mooie ervaring rijker en missie geslaagd!

Aftermath aka het kosten plaatje:
Ik had al een paar keer aangeven om er nog even op terug te komen, maar wat is Noorwegen schreeuwend duur!!! Het geld stroomt daar door de straten dus het algemene leven (supermarkt, restaurants, attracties, etc) is bijna onbetaalbaar voor Nederlandse begrippen. Ik zag op de luchthaven van Stavanger menig vlucht naar Alicante en vergelijkbare oorden - ik snap wel waarom! Dat is gewoon geld besparen voor die Noren!
Op straat in Noorwegen (Stavanger) zie je alleen maar Westerse rijke mensen, netjes gekleed, allemaal tip top voor elkaar. Veel kinderwagens, alleen maar keurige mensen (vaak nog mooi ook). Een tikkeltje misselijk word je er wel van. Ik snap waarom het land geliefd is bij de beter bedeelde toerist. Huftertjes zijn er ver te zoeken. Voor mij is het als vakantieland compleet ongeschikt - je betaalt overal de hoofdprijs en zo kun je toch geen 3 weken genieten van je vakantie, zonder duizenden euro’s per week uit te geven. Ik denk dat de meeste camperrijders ook veel zelf-catering doen, zo veel mogelijk kosten sparen - het is eigenlijk uit nood geboren. Het geld vliegt er uit in Noorwegen; wij hebben in iets meer dan 48 uur tijd zo’n 1200 euro achtergelaten, zonder het gevoel te hebben dat we overdreven dingen hebben gedaan. De vlucht telt ik hier dan nog niet in mee.
3 weken met de kids die kant op zie ik dus ook totaal niet zitten, en eerlijk gezegd zou ik er ook niet zo snel opnieuw naar toe gaan. Je bent in ieder geval eindeloos aan het rijden en het land is tamelijk historie-loos; je hebt nergens oude dorpjes (wat ik nu gezien heb) vol historie zoals je dat in Spanje, Italië of Frankrijk hebt, iets wat wij toch wel kunnen waarderen. Niets ten nadele van Noorwegen, ik kan heel goed begrijpen waarom liefhebbers van natuur, rust en ruimte die kant op gaan, maar de prijs-kwaliteit verhouding is een beetje te ver zoek in mijn ogen.
De Noorse wegen (regio Stavanger) vond ik wat ondermaats. Vooral het feit dat de aorta van het gebied (E39) volledig inadequaat is uitgebouwd en daarnaast veel langzaam verkeer op de (hoofd)wegen waarbij er geen enkele inhaal mogelijkheid gefaciliteerd wordt. Aan bruggen en tunnels is dan weer geen gebrek; wellicht dat het aanleggen van die verbindingen prioriteit krijgt boven het upgraden van bestaande assen. Of het is alleen een dingetje wat speelt in de regio Stavanger maar niet in de rest van het land.

Wij kijken desondanks terug op een fantastische ervaring en zeer geslaagde trip! Je krijgt pas echt notie van het ruige fjorden landschap als je er daadwerkelijk geweest bent. Een mooie bestemming om over 30 jaar na pensionering nog eens naar toe te gaan - ik denk met een camper

[Chris]

Wat een verhaal Wel mooi dat je Preikestolen gehaald hebt!

Was dit in het weekend van 17 mei? Want 17 mei is de Noorse nationale feestdag en de drukste dag van het jaar op de weg (nog meer dan midzomer vaak). Sowieso is elke vrijdagmiddag in Noorwegen druk op de weg, veel Noren gaan dan naar hun 'hytte', zeker als de sneeuw in de bergen wat meer gesmolten is en de boel weer bereikbaar is.

Noorwegen is duur, maar je moet met een Nederlands salaris niet op vakantie gaan zoals je in Spanje zou doen. Als je elke avond uit eten gaat en ook je lunch en ontbijt bij restaurants doet dan vliegt het geld er wel uit. Dit is iets wat Noren zelf ook niet zo veel doen. En die camperaars al helemaal niet, er is ook wel kritiek op camperaars die overal drukte veroorzaken maar bijna geen geld uitgeven aan de lokale middenstand.

Vanwege de hoge kosten is Noorwegen ook niet een land waar veel mensen met het gezin heen gaan, en als je buiten de schoolvakanties reist dan heb je dus inderdaad vooral de bejaarden. Al is dat eerlijk gezegd in Frankrijk net zo, ik reis ook buiten het hoogseizoen en op campings is het overgrote deel dan 50+.

Het klopt wel dat het wegennet van met name West-Noorwegen ondermaats is. Stavanger is het centrum van de Noorse olie-industrie en het is pas sinds een jaar of 10 dat de E39 daar wat langer 2x2 rijstroken heeft. Er zijn wel plannen om de E39 helemaal naar Kristiansand als autosnelweg aan te leggen, maar dit lijkt onder de huidige regering stroever te gaan. Desondanks steekt Noorwegen wel giga veel geld in wegen, maar omdat het land zo groot is, met maar 5,5 miljoen inwoners, zijn die investeringen erg verspreid. Het beleid is altijd geweest om niet teveel van het oliegeld tegelijk uit te geven om de inflatie in toom te houden.

[Durashift]

Leuk verslag, geinig doel van de trip.
Een Prius is toch wel iets meer dan ' een wagentje' ?

Wel mooi dat de KLM snel een vervangend toestel gereed had, wellicht een uitruil met een andere verbinding? Want ik lees vooral dat die toestellen vooral zoveel mogelijk op en neer moeten pendelen op een dag waarbij stilstand voorkomen moet worden. Tijd om het probleem te fixen (indien mogelijk) is er veelal niet.

Korte vluchttijd ook

[Autostrada]

Een Prius is toch wel iets meer dan ' een wagentje' ?

Wel mooi dat de KLM snel een vervangend toestel gereed had, wellicht een uitruil met een andere verbinding? Want ik lees vooral dat die toestellen vooral zoveel mogelijk op en neer moeten pendelen op een dag waarbij stilstand voorkomen moet worden. Tijd om het probleem te fixen (indien mogelijk) is er veelal niet.

Korte vluchttijd ook

Ja sorry, een Prius is natuurlijk een zeer behoorlijke auto! Maar je voelt je in Noorwegen wel een wagentje

Bij onze gate zaten opvallend veel mensen die naar Wroclaw moesten, misschien dat ze die vlucht geannuleerd hadden - ik weet het niet. Of misschien hebben ze iets van een reserve toestel. In ieder geval waren wij wel blij dat het geen eindeloze vertraging opleverde.
Ja het is maar een uur vliegen; in het kleine vliegveld van Stavanger verlies je ook geen tijd met taxiën en op Schiphol hadden wij het geluk zowel met vertrek als aankomst niet op de Polderbaan te zitten dus dat scheelt ook fors.

[Pino]

Op Schiphol is altijd wel wat reserve beschikbaar. Hoezeer het model ook is dat vliegvelden zo veel mogelijk in de lucht moeten zijn, je moet toestellen tenslotte ook uit de running kunnen halen voor regulier onderhoud. En er is nog de optie van een andere vlucht annuleren. Vlucht Wrocław later laten vertrekken, omdat er pas over een paar uur een toestel beschikbaar komt, kan ook nog.

[Chris]

Slaap konden wij niet echt vatten, het was erg warm op de kamer (in Noorwegen heeft men nog geen airco’s alhoewel die men wel nodig gaat hebben in tijden van klimaatverandering)

Ik had mij hier vorig jaar ook op verkeken. Ik heb geen enkel hotel gehad met airco, maar als het zonnig is dan warmt zo'n hotel of huisje snel op, helemaal in het noorden waar de zon niet ondergaat. Zelfs boven de poolcirkel was het vaak onaangenaam warm 's nachts.

Alhoewel de zon feitelijk pas op de poolcirkel niet ondergaat (zowat 1000 kilometer verder noordelijk dan Stavanger), zie je dat in deze tijd van het jaar het 's nachts ook veel zuidelijker niet echt donker wordt.

Wel grappig dat je opmerkt dat je geen bomen ziet ondanks dat je niet hoog bent. Niet iedereen heeft dat door in Noorwegen. Ik stond een keer op de camping in Olden en iemand zei dat het 's nachts wel gigantisch af zou koelen vanwege de hoogte (gletsjer op de achtergrond). Ik zei, 'we staan aan een fjord en dat is op zeeniveau'. Ohja.

Klimaatzones, zoals boomgrens, sneeuwgrens, gletsjers, etc. zijn in Zuid-Noorwegen ongeveer 1000 meter lager dan in de Alpen. In Zuidwest-Noorwegen, waar jij was, heb je de boomgrens zelfs nog lager, bijna vergelijkbaar met Noord-Noorwegen, waar alleen in de laagste 100 of 300 meter bomen groeien.

[Pino]

Juist laagstaande zon kan een huisje of kamer met flinke (doorzon)ramen nog behoorlijk opwarmen flink opwarmen. Een dak houdt warmte toch beter buiten

[Autostrada]

Bij deze strepen (zie verhaal boven) snap ik niet wat de Noren bedoelen. Ik ben er van twee kanten overheen gegaan, ze zijn immers niet doorgetrokken.

https://maps.app.goo.gl/zvJwa3wrxjPEeAD38?g_st=ic

En deze borden staan bij elke oprit zoals ik al schreef. Totaal overbodig, geen enkel ander land heeft dit en ik snap ook niet wat er bedoeld wordt met rood en zwart.

https://maps.app.goo.gl/6BMH9AhsGhF3Dr2x9?g_st=ic

U gaat verkeerd, draai om - aldus Google
https://maps.app.goo.gl/4t8RnVGQ2yU6M2En8?g_st=ic

[duikgek89]

Juist laagstaande zon kan een huisje of kamer met flinke (doorzon)ramen nog behoorlijk opwarmen flink opwarmen. Een dak houdt warmte toch beter buiten

Maar als het buiten niet heet is kun je toch gewoon de ramen los zetten en het lekker laten doorwaaien?

[Autostrada]

Maar als het buiten niet heet is kun je toch gewoon de ramen los zetten en het lekker laten doorwaaien?

Klopt. Maar dan is het dus klaarlichte dag in je kamer - ook al is het ‘s nachts, omdat de zon zo laat ondergaat en een paar uur later alweer opkomt.

[Rein]

En deze borden staan bij elke oprit zoals ik al schreef. Totaal overbodig, geen enkel ander land heeft dit en ik snap ook niet wat er bedoeld wordt met rood en zwart.

https://maps.app.goo.gl/6BMH9AhsGhF3Dr2x9?g_st=ic

Dat is toch 'gewoon' een bord dat wijst op een aankomende invoegstrook waarbij het verkeer op de rechterrijstrook moet weven / ritsen met invoegend verkeer (en geen van beide expliciet voorrang heeft)? Zulke borden, in een iets andere vorm, zijn er bijvoorbeeld in Denemarken ook.

[Autostrada]

Dat is toch 'gewoon' een bord dat wijst op een aankomende invoegstrook waarbij het verkeer op de rechterrijstrook moet weven / ritsen met invoegend verkeer (en geen van beide expliciet voorrang heeft)? Zulke borden, in een iets andere vorm, zijn er bijvoorbeeld in Denemarken ook.

Fair enough. Ik begrijp dat er ingevoegd gaat worden, maar het gebruik van rood en zwart suggereert dat er een juiste en onjuiste actie is, dat vind ik niet eenduidig.
Maar je hebt zeker gelijk dat dit fenomeen in vergelijkbare vorm toch wel wat wijder verspreid is https://maps.app.goo.gl/EnK8vKsR2MNMCKk96?g_st=ic

[Ger81]

Ook in Polen hebben ze er hun eigen variant voor.

[Rein]

maar in Polen moet de invoeger het verkeer dat al op de snelweg rijdt voor laten gaan, terwijl dat in Denemarken en Noorwegen niet (expliciet) verplicht is.

[Ger81]

Ah, dat is een belangrijk verschil inderdaad.
Wat dan overigens ook bestaat met het voorbeeld uit de V.S.