Bekend projectje, dit.
Chris schreef: ma 19 aug 2024, 14:27
Deze weg heeft extreem dikke verhardingen, soms wel 1 meter. Dit is waarschijnlijk het resultaat van asfaltwerk dat is uitgevoerd naar aanleiding van verzakkingen. Echter doordat het asfaltplakkaat steeds dikker wordt, neemt het gewicht ook toe, met als resultaat dat het nog meer verzakt.
Het komt in deze omgeving helaas op meer plekken voor. Vaak waren het van oudsher bestaande (grind)paden en karresporen die vanaf begin vorige eeuw verhard werden, toen er nog niet heel veel kennis was over de bodem. Vervolgens is er in de loop der jaren een aantal keer opgehoogd, en dan kom je op enig moment in een steeds kortere cyclus terecht. De financiële prikkel is dan ook wel complex, want om het in één keer goed te doen, ben je enorm veel geld kwijt. Als de middelen dan schaars zijn, wordt er soms toch gekozen voor de goedkoopste optie op de korte termijn.
Je ziet het ook wel bij wijken die in de jaren '50 tot '80 zijn aangelegd, dat de straten zijn gefundeerd op enorme lagen met hoogovenslakken. Dat is best wel zwaar spul (en om andere redenen heb je het ook liever niet in de bodem), maar was destijds natuurlijk twee vliegen in één klap: je bent van een restproduct af en je hebt goedkope fundering. In de praktijk zien we dat die wijken enorm veel zetting laten zien. Zeker als je weet dat er in bepaalde wijken tot wel een meter van dat spul onder de wegfundering ligt. De zetting is van meer factoren afhankelijk; zo is de zetting op zand en klei vaak erg beperkt, maar zodra je in veengebied komt, is het foute boel. Tegenwoordig is dat met satelliet-data goed te monitoren. Je ziet daarin onder andere het verschil in hoogte over het jaar: temperatuur en droogte zorgen voor een sinusvorming over de seizoenen: het veen krimpt en zet weer uit, maar langjarig is de trend vaak wel dalend. Wegen op gunstige ondergrond of met een goede (lichte) fundering dalen vaak hooguit 1 tot 2 millimeter per jaar, maar er zijn ook nog behoorlijk wat wegen die een zetting van tussen de 10 en 15mm per jaar laten zien. We hebben zelfs wel voorbeelden van wegen die door een communicatiefout met zand zijn opgehoogd in plaats van met lichtgewicht materiaal, en die vervolgens in 8 jaar tijd 40-50cm zijn gezakt. Dat is wel extreem, en dan kom je vaak ook in de knoei met riolering die kan gaan afbreken.
Met name de laatste 10 jaar is de hoeveelheid kennis voor alternatieve funderingstechnieken enorm toegenomen. Er is veel onderzoek naar gedaan, en gemeenten met vergelijkbare problematiek werken samen in het Platform Slappe Bodem. Met name de certificering van bepaalde technieken is nog wel eens lastig omdat je gebiedsvreemd materiaal de ondergrond in brengt. Een aantal mogelijke technieken die de afgelopen jaren zijn toegepast:
- Paalmatras, de Reeuwijkse Randweg is in 2015 zo aangelegd. Prijzig, maar de zetting is daar nu nagenoeg nihil.
- Bims, een lichtgewicht ophoogmateriaal uit vulkanisch gesteente. Onder andere toegepast op de Elzenhof in Bodegraven.
- Takkenbossen van wilgentenen, een oudere techniek waarmee onder andere op de Hortemansdijk in het plassengebied is gewerkt.
- Onderheien, dit is onder andere bij een deel van de N207 ten noorden van Boskoop toegepast. Een project in de pijplijn in Reeuwijk is de Oudeweg (die inmiddels op tot soms zelfs onder het slootpeil ligt).
- Glasschuim, een relatief nieuw materiaal dat inmiddels is goedgekeurd. Dit is in de buurt van de Nieuwdorperweg toegepast op de Kerkweg.
- EPS / piepschuim, dit is onder andere toegepast bij de aanleg van de N11. Daar werkte het niet ideaal, wellicht omdat het te zuinig is toegepast. Grootste knelpunt was de overgang van de wegen en de (onderheide) kunstwerken.
Al met al een razend interessant vakgebied, maar vooral ook een aspect dat tot kopzorgen bij gemeenten leidt. Want de ideale oplossing is soms peperduur, zeker als je het afzet tegen het soms beperkte gebruik. Veel van dit soort smalle polderwegen hebben een intensiteit die niet boven de 2.500 voertuigen per dag uitkomt.
Een ander punt is dat het vaak niet bij de weg ophoudt: de bermen zijn ook ontzettend kwetsbaar, zelfs als je halfverharding toepast. Die worden dus ook vaak kapot gereden. Het blijft altijd een beetje schipperen tussen de belangen, de mogelijkheden en de kosten. Vandaar dat er nu op wordt aangestuurd om wegen ofwel zodanig te verbreden dat voertuigen elkaar normaal kunnen passeren, ofwel de wegvakken iets te versmallen in combinatie met fatsoenlijke en goed aangegeven wisselplaatsen. De theorie is in ieder geval dat als het overduidelijk niet past, men het ook niet gaat proberen. Een andere optie is het toepassen van allerhande obstakels die het gebruik van de berm onmogelijk maken, maar dat is qua veiligheid dan wel weer twijfelachtig...
Chris schreef: ma 19 aug 2024, 15:51
Ik vraag mij ook af in hoeverre de kabels en leidingen meegezakt zijn. Ze liggen deels onder het asfalt lijkt het. Zou dat niet tot kabelbreuk leiden?
Dat kan wel eens wisselen, zeker in het buitengebied. Soms ligt het onder de verharding, een andere keer weer in de berm. En het komt ook wel voor dat kabels en leidingen die getrokken zijn nadat de weg was aangelegd, gesitueerd zijn in de voortuinen van de aanpalende percelen. Samenwerken met de nutsbedrijven is hier wel essentieel, maar dat gaat ook niet altijd van een leien dakje in deze tijden van energietransitie. Langs de Oudeweg in Reeuwijk-Brug drijft bijvoorbeeld de gasleiding al een jaar of twee langs de kant in de sloot. Die moet uiteindelijk meegenomen worden in het project om ook die weg toekomstbestendig op te knappen, maar door capaciteitsgebrek is het wachten op Stedin, terwijl de weg maand voor maand langer onder water staat.
Ceterum censeo arcum Bodegravum construendam esse.