Mobiliteitsbeleid kabinet Jetten

[JanVerhoeven]

Dit is simpelweg het resultaat van het huidige minderheidskabinet. Met Pro erbij was er een regering geweest met een meerderheid in beide Kamers, maar dat wilde de VVD niet, en dus zitten we nu met de huidige sores. Wat hadden mensen dan gedacht? Dat zo'n constructie een succes zou worden? Uiteindelijk is ook dit gerommel een symptoom van de electorale stagnatie waarin de Nederlandse kiezer het land heeft gestort. Het politieke landschap is volledig gefragmenteerd en voor ruime meerderheden is nergens meer draagvlak te vinden.

Zelfs met Pro was er geen meerderheid in de Eerste Kamer geweest, slechts 36 zetels.

Het is makkelijk roepen dat het beter was geweest met Pro, maar als dat tot meer conflicten had geleid of zelfs een gevallen kabinet waren we misschien verder van huis. Het ging overigens niet enkel om het niet met Pro willen samenwerken, maar dat Pro bepaalde eisen had die onverenigbaar waren met die van VVD (en deels ook CDA trouwens). Dat het dus VVD was "die het niet wilde" vind ik dus ook te makkelijk geroepen.

Uiteindelijk vind het ik wel belangrijker dat er een stabiele en eensgezinde regering bestaat dan dat er in alle comfort en snelheid wetten doorheen geblazen kunnen worden "want men heeft een meerderheid in beide kamers". Dat noem ik niet "succesvol", het is geen fabriek of een bedrijf met targets en KPI's, het is een regering.

[Chris]

Dat ligt vooral aan de VVD van nu. In het verleden was de VVD altijd uiteindelijk wel met wat mitsen en maren bereid om met de PvdA te regeren.

Tja, en het gevolg is dat er wat, 20 of 30 zetels rechts van de VVD en CDA zijn ontstaan? Terwijl dat voorheen enkel de SGP was. Die kiezers winnen ze niet terug door met GroenLinks te gaan regeren. En dan krijg je dit.

[omNOMNOMNOM]

Dit is simpelweg het resultaat van het huidige minderheidskabinet. Met Pro erbij was er een regering geweest met een meerderheid in beide Kamers, maar dat wilde de VVD niet, en dus zitten we nu met de huidige sores. Wat hadden mensen dan gedacht? Dat zo'n constructie een succes zou worden? Uiteindelijk is ook dit gerommel een symptoom van de electorale stagnatie waarin de Nederlandse kiezer het land heeft gestort. Het politieke landschap is volledig gefragmenteerd en voor ruime meerderheden is nergens meer draagvlak te vinden.

Zelfs met Pro was er geen meerderheid in de Eerste Kamer geweest, slechts 36 zetels.

Het is makkelijk roepen dat het beter was geweest met Pro, maar als dat tot meer conflicten had geleid of zelfs een gevallen kabinet waren we misschien verder van huis. Het ging overigens niet enkel om het niet met Pro willen samenwerken, maar dat Pro bepaalde eisen had die onverenigbaar waren met die van VVD (en deels ook CDA trouwens). Dat het dus VVD was "die het niet wilde" vind ik dus ook te makkelijk geroepen.

Uiteindelijk vind het ik wel belangrijker dat er een stabiele en eensgezinde regering bestaat dan dat er in alle comfort en snelheid wetten doorheen geblazen kunnen worden "want men heeft een meerderheid in beide kamers". Dat noem ik niet "succesvol", het is geen fabriek of een bedrijf met targets en KPI's, het is een regering.

Die 36 zetels in de Eerste Kamer had ik inderdaad verkeerd, dus dat punt neem ik terug. Maar voor de rest bevestigt dat eigenlijk vooral mijn punt: het politieke landschap is inmiddels zo gefragmenteerd dat zelfs een coalitie van vier redelijk grote middenpartijen geen meerderheid in beide Kamers haalt. Dat een meerderheid geen garantie voor goed bestuur is, lijkt me evident; het ontbreken ervan maakt stabiel regeren alleen bepaald niet eenvoudiger.

Dat ligt vooral aan de VVD van nu. In het verleden was de VVD altijd uiteindelijk wel met wat mitsen en maren bereid om met de PvdA te regeren.

Tja, en het gevolg is dat er wat, 20 of 30 zetels rechts van de VVD en CDA zijn ontstaan? Terwijl dat voorheen enkel de SGP was. Die kiezers winnen ze niet terug door met GroenLinks te gaan regeren. En dan krijg je dit.

Door verder naar rechts te regeren winnen ze die kiezers kennelijk ook niet terug. Door de deur richting de PVV open te zetten heeft de VVD zichzelf in een hoek geverfd waar ze moeilijk weer uitkomt. Overigens doet de VVD het ook zonder Pro in de regering bepaald niet best in de peilingen, terwijl met name FvD en JA21 juist flink in de lift zitten.

Al met al blijkt die fragmentatie dus gewoon het resultaat van de keuzes van de kiezers. De Nederlandse bevolking wil het kennelijk zo, dus dan moet ze ook niet verbaasd zijn over de gevolgen.

[Ds79m]

Het probleem voor de VVD, met name geïllustreerd in de laatste twee kabinetten Rutte, was gewoon dat de partij telkens aangewezen was op progressief-linksere partijen om mee te regeren. Dat betekende dat een stem op de VVD resulteerde in Christelijk D66-beleid, wat niet aansluit bij de VVD-stemmer. Het was altijd een kwestie van tijd geweest dat VVD-stemmers naar rechts zouden opschuiven, in de hoop dat hun partij dan in het midden zou zitten van het kabinet.

In historisch opzicht is 22 zetels met een zwakke leider overigens niet zo heel wezenlijk anders dan wat types als Dijkstal en Voorhoeve scoorden, dus het is maar de vraag of alles aan de rechterkant op voorhand afwijzen nou zo heel veel had opgeleverd.

[traveldude]

Die 36 zetels in de Eerste Kamer had ik inderdaad verkeerd, dus dat punt neem ik terug. Maar voor de rest bevestigt dat eigenlijk vooral mijn punt: het politieke landschap is inmiddels zo gefragmenteerd dat zelfs een coalitie van vier redelijk grote middenpartijen geen meerderheid in beide Kamers haalt. Dat een meerderheid geen garantie voor goed bestuur is, lijkt me evident; het ontbreken ervan maakt stabiel regeren alleen bepaald niet eenvoudiger.

Een paar jaar geleden werd er nog geroepen "we moeten het Scandinavische voorbeeld volgen, zij kunnen dit dan moeten wij dat ook kunnen".

Nou, ik ben benieuwd hoe de bepleiters daarvan nu net zo hard roepen dat de huidige patstellingen te voorzien waren.

[omNOMNOMNOM]

Het probleem voor de VVD, met name geïllustreerd in de laatste twee kabinetten Rutte, was gewoon dat de partij telkens aangewezen was op progressief-linksere partijen om mee te regeren. Dat betekende dat een stem op de VVD resulteerde in Christelijk D66-beleid, wat niet aansluit bij de VVD-stemmer. Het was altijd een kwestie van tijd geweest dat VVD-stemmers naar rechts zouden opschuiven, in de hoop dat hun partij dan in het midden zou zitten van het kabinet.

In historisch opzicht is 22 zetels met een zwakke leider overigens niet zo heel wezenlijk anders dan wat types als Dijkstal en Voorhoeve scoorden, dus het is maar de vraag of alles aan de rechterkant op voorhand afwijzen nou zo heel veel had opgeleverd.

De ironie wil wel dat de VVD tijdens die zogenaamde probleemperiode aanzienlijk beter scoorde dan na het rechtse rampkabinet dat erop volgde. De electorale nederlaag na Rutte IV leek me overigens eerder het gevolg van Rutte-moeheid en de opeenstapeling van schandalen rond zijn persoon dan van het feit dat de VVD-stemmer massaal zou zijn afgehaakt vanwege een vermeend te links beleid. En nu is de partij alsnog op links aangewezen om überhaupt nog iets van beleid te kunnen realiseren. Veel lijkt die ruk naar rechts de VVD dus niet te hebben opgeleverd.

[traveldude]

Er was een tijd dat GroenLinks nog goed genoeg was om de begroting van Rutte-I te redden. Nu wordt met name deze kant van Pro behandeld alsof het een enge ziekte is. Er zit 14 jaar tussen, er kan een heleboel veranderen in gevoelens. Niets menselijks is vreemd daaraan. Maar uiteindelijk moet er gewoon een begroting komen.

[Ds79m]

Het probleem voor de VVD, met name geïllustreerd in de laatste twee kabinetten Rutte, was gewoon dat de partij telkens aangewezen was op progressief-linksere partijen om mee te regeren. Dat betekende dat een stem op de VVD resulteerde in Christelijk D66-beleid, wat niet aansluit bij de VVD-stemmer. Het was altijd een kwestie van tijd geweest dat VVD-stemmers naar rechts zouden opschuiven, in de hoop dat hun partij dan in het midden zou zitten van het kabinet.

In historisch opzicht is 22 zetels met een zwakke leider overigens niet zo heel wezenlijk anders dan wat types als Dijkstal en Voorhoeve scoorden, dus het is maar de vraag of alles aan de rechterkant op voorhand afwijzen nou zo heel veel had opgeleverd.

De ironie wil wel dat de VVD tijdens die zogenaamde probleemperiode aanzienlijk beter scoorde dan na het rechtse rampkabinet dat erop volgde. De electorale nederlaag na Rutte IV leek me overigens eerder het gevolg van Rutte-moeheid en de opeenstapeling van schandalen rond zijn persoon dan van het feit dat de VVD-stemmer massaal zou zijn afgehaakt vanwege een vermeend te links beleid. En nu is de partij alsnog op links aangewezen om überhaupt nog iets van beleid te kunnen realiseren. Veel lijkt die ruk naar rechts de VVD dus niet te hebben opgeleverd.

Rutte is iets te lang doorgegaan, maar ook bij zijn laatste verkiezingen pakte hij nog het vierde grootste aantal zetels in de partijhistorie. Nogal logisch trouwens, als enige op dat enorme stemformulier die er iets van kon.

Maar goed, dat de ambitie na Rutte 4 was om niet verder voort te modderen, heeft inderdaad geen electorale winst opgeleverd. Het is in elk geval geruststellend dat de rest van de kamer niet opeens het talent heeft gekregen om zelfstandig beleid te vormen

[Ds79m]

Uit de uitgelekte Prinsjesdagdocumenten op Nu.nl:

Er gaat 1,5 miljard euro naar wegen en bruggen. Dat geld is hard nodig, maar is een druppel op de gloeiende plaat. Rijkswaterstaat kampt met groot achterstallig onderhoud en voor nieuwe plannen is al helemaal geen geld.

[Chris]

Het persbericht bij de begroting:

Prinsjesdag 2026: Extra geld voor infrastructuur, maar scherpe keuzes blijven nodig

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat blijft werken aan een bereikbaar, schoon, veilig en economisch sterk Nederland. Daarom wordt tot en met 2040 in totaal € 5,1 miljard extra toegevoegd aan het Mobiliteitsfonds. Hiervan wordt € 1,5 miljard uitgetrokken voor groot onderhoud van onze infrastructuur. Met jaarlijks € 300 miljoen wordt de regionale bereikbaarheid verbeterd, door te investeren in infrastructuur en mobiliteit in de regio. Ondanks het extra geld blijven scherpe keuzes noodzakelijk.

Investeren in bereikbaarheid

Nederland is groot geworden mede door onze infrastructuur. Daar hebben we altijd de vruchten van geplukt. Maar de belasting van onze infrastructuur is zwaar, op veel plekken zelfs zwaarder dan waar het ooit op berekend was. Veel van onze wegen en bruggen zijn nu toe aan vervanging en renovatie. Daarom investeren we daar de komende jaren fors in. Dat is nodig om Nederland bereikbaar en economische gezond te houden.

Het kabinet maakt dit jaar € 1,5 miljard extra vrij voor groot onderhoud van de infrastructuur. Dit bedrag zorgt ervoor dat er meer belangrijke projecten op korte termijn kunnen worden uitgevoerd en dat is goed nieuws voor de bereikbaarheid van Nederland.

De opgave is groot en de middelen zijn beperkt. Ondanks deze extra € 1,5 miljard blijven scherpe keuzes noodzakelijk. Minister Karremans en staatssecretaris Bertram werken daarom aan een herprioritering van álle infrastructurele projecten van het Rijk, waarbij miljarden worden verschoven van nieuwe aanleg naar vernieuwing en onderhoud. De basis moet weer op orde worden gebracht om de bereikbaarheid en economische welvaart van ons land ook in de toekomst op peil te houden. Om elke euro zo goed mogelijk uit te geven zijn met de Tweede Kamer criteria afgesproken om te bepalen welke projecten als eerst worden uitgevoerd.

[Ds79m]

Het persbericht bij de begroting:

Met jaarlijks € 300 miljoen wordt de regionale bereikbaarheid verbeterd, door te investeren in infrastructuur en mobiliteit in de regio.

Ik lees net dat een fietsbrug in Bunnik bijna 23 miljoen kost, dus als het budget evenredig over de provincies verdeeld wordt, is het geld in Utrecht daarmee meteen op.

Het kabinet maakt dit jaar € 1,5 miljard extra vrij voor groot onderhoud van de infrastructuur. Dit bedrag zorgt ervoor dat er meer belangrijke projecten op korte termijn kunnen worden uitgevoerd en dat is goed nieuws voor de bereikbaarheid van Nederland.

Er is 80 miljard nodig, dus nog 78,5 miljard te gaan.

De opgave is groot en de middelen zijn beperkt. Ondanks deze extra € 1,5 miljard blijven scherpe keuzes noodzakelijk. Minister Karremans en staatssecretaris Bertram werken daarom aan een herprioritering van álle infrastructurele projecten van het Rijk, waarbij miljarden worden verschoven van nieuwe aanleg naar vernieuwing en onderhoud. De basis moet weer op orde worden gebracht om de bereikbaarheid en economische welvaart van ons land ook in de toekomst op peil te houden.

Als je de bevolking en het verkeer laat groeien en je investeert niet in nieuwe infrastructuur, dan hou je de bereikbaarheid en economische welvaart dus niet op peil. Dat de bestaande infrastructuur niet in elkaar stort is wel handig natuurlijk, maar je kan niet eeuwig blijven teren op een infrastructuur die 40 jaar terug nog voldeed.

[omNOMNOMNOM]

De realiteit is dat de vergrijzing gewoon tot een koekoekseffect leidt. Ik heb de Miljoenennota erop nageslagen en alleen al voor de AOW is voor komend jaar in de begroting een stijging van €3,44 miljard opgenomen. Daarvan komt €2,11 miljard door de nominale bijstelling en €1,33 miljard door het groeiende aantal AOW-gerechtigden. Dit gebeurt jaar na jaar, en dan laat ik de stijgende zorgkosten nog buiten beschouwing. Tegelijkertijd wordt er massaal gesteigerd zodra bezuinigingen op de sociale zekerheid en de zorg ter tafel komen. Dan is dit uiteindelijk gewoon de logische consequentie.

[Ds79m]

Bij vergrijzing is de stijging van de kosten voor de ouderen niet eens het enige probleem. Met het ouder worden, worden mensen doorgaans ook conservatiever. “Voor mij hoeft er niets te veranderen, ik ben tevreden met hoe het gaat”. De jongere generatie is juist progressief. Dat levert een voor het investeren in nieuwe infrastructuur vrij desastreuze combinatie op. Aan de ene kant hoeft het niet, en zeker niet tegen nieuwe schulden of versobering van de sociale zekerheid. En aan de andere kant leiden die investeringen tot het vernietigen van de planeet. Dan kom je automatisch op de focus op behoud en herverdelen, die bijna heel West-Europa teistert.

[Chris]

Er zou wel wat meer aandacht aan worden gegeven. De media komt zelden verder dan een korte zin zoals 'de kosten van vergrijzing', terwijl dat voor veel kiezers denk ik helemaal niet tastbaar is wat dat betekent, terwijl '€ 28 miljard voor defensie' of '€ 1,5 miljard voor bruggen' dat wel is. Laat staan over de zogenaamde bezuinigingen op de zorg.

[Ds79m]

Niet om uit de hoogte te doen, maar in het algemeen hebben mensen nauwelijks enig gevoel bij grote getallen, percentages, exponentiële groei en dat soort zaken. Dat is gewoon een evolutionair iets. In de Steentijd had niemand het erover dat er jaarlijks 3,7% meer everzwijnen gevangen moesten worden om de familie goed te kunnen blijven voeden.

Mensen kunnen zich ook enorm opwinden als er 50 miljoen euro meer naar de publieke omroep of het koningshuis gaat, en denken dan dat je een miljardenbezuiniging op de sociale zekerheid daarmee had kunnen betalen.

Dat is hetzelfde als de CPB-ramingen. We gaan er komend jaar 0,1% op vooruit of achteruit. Op een modaal inkomen is dat 4 euro in de maand. Maar daar was toch de nodige media aandacht voor. Maar was het voor de werkende Nederlander +0,8% geweest en voor werklozen +1,2% dan was het ongetwijfeld minder goed ontvangen.

[Chris]

Er is een maatschappelijke discussie nodig in hoeverre we de lasten van bejaarden in leven houden gaan neerleggen bij jongeren en werkenden, en hoeveel van de welvaart, ontwikkeling en functioneren van dit land daarvoor opgegeven mag worden. Doorgaan zoals we altijd gedaan hebben werkt wiskundig gewoon niet, dat model is gebaseerd op een bevolkingssamenstelling die niet meer bestaat en niet gaat terugkomen. Dat het kabinet Jetten een tekort van 80 miljard euro gaat oplossen door er 1,5 miljard in te pluggen omdat er zoveel verplichte uitgaven aan vergrijzing zijn, is een symptoom hiervan.

[Wouter N14]

Ik ben ook wel benieuwd hoe daar in de jaren 60 over gedacht werd, toen het toekomstbeeld was "20 miljoen inwoners in het jaar 2000".

[waldo79]

Onstuimig groeien van de bevolking met druk op personeel en voorzieningen was ook lastig te managen. Nu moet je met een krimp in de 40- groep de grote golf aan 67+ op de been houden...

[Durashift]

Niet krampachtig blijven op het onderwerp euthanasie.

Maar ja.. de corona verhoren hebben weer duidelijk gemaakt dat een overheid het 'in leven houden' toch nastreeft in plaats van sterfte bij een pandemie of andere calamiteit te kunnen /willen accepteren.

[Chris]

BNR: Karremans zet eerder beloofde spoor- en wegenprojecten op de tocht met nieuw puntensysteem

Het kabinet geeft getalsmatige scores aan infrastructuurprojecten om te bepalen welke doorgaan en welke niet. Vincent Karremans (Infrastructuur, VVD) hoopt zijn keuzes daarmee te ‘objectiveren’, zei hij na de ministerraad tegen het ANP.

Samen met staatssecretaris Annet Bertram (Infrastructuur, CDA) gooit Karremans al het geld voor infrastructuur op een berg om het opnieuw te verdelen over alle projecten. Onderhoud krijgt daarbij voorrang. Het gevolg is naar verwachting dat veel projecten voor nieuwe infrastructuur niet doorgaan.

Als je het MIRT bekijkt, dan valt er intussen nauwelijks nog wat weg te strepen bij de wegenprojecten, want bijna overal is het geld al weggesluisd naar onderhoud / tekorten op lopende projecten. Kennelijk wordt de Nedersaksenlijn wel gezien als een potentieel slachtoffer van het wegstrepen. Wat ergens wel begrijpelijk is, je kan niet in heel Nederland grote infraprojecten schrappen en één of andere regionale spoorlijn met nauwelijks vervoerswaarde wel voor miljarden uitvoeren.

[Ds79m]

Laten we reëel zijn, het transfereren van fondsen naar de Nedersaksenlijn was altijd al gedaan met het idee ze daar op een later tijdstip dan weer te kunnen verwijderen. Alleen bij zo’n regionaal boemellijntje is dat makkelijker te verkopen.

Voor de rest is dit beleid om geld voor investeringen in de toekomst in de knip te houden om de begroting meer in evenwicht te krijgen, vergelijkbaar met het beleid van de Merkelperiode in Duitsland.

[mavas]

Dit beleid kan men niet blijven volhouden. Inwoners blijven erbij komen, auto's dus ook.
Vroeg of laat zal er toch iets moeten gebeuren. Ik hoop dat dit besef eens een keertje doordringt tot diep in Den Haag, want zo blijven bedrijven weg of trekken weg met uiteindelijk minder inkomsten om die zware last van te betalen.

[Chris]

Ze proberen de begroting van 2027 rond te krijgen met het prijspeil van 2019. Dat werkt niet, het enige wat je dan kan doen is nog meer schrappen, zoals wel vaker besproken is inmiddels bijna het hele MIRT programma leeggehaald.

[Schelpenpaadje]

Als projecten "geobjectiveerd" gaan worden dan kun je er op wachten tot projecten als de Nedersaksenlijn en opwaardering van regionale wegen zoals de N35 worden geschrapt.

[Kaaiman]

Laten we reëel zijn, het transfereren van fondsen naar de Nedersaksenlijn was altijd al gedaan met het idee ze daar op een later tijdstip dan weer te kunnen verwijderen.

Die indruk heb ik ook altijd gehad, ja. Ik heb geen seconde gedacht dat de Nedersaksenlijn daadwerkelijk gerealiseerd zou worden voordat de geldpot voor andere zaken leeggetrokken zou worden. En het was een zoethoudertje voor het leegplukken van de pot voor de Lelylijn want zo zou er toch nog een spoorlijn in het Noorden bij komen voor minder geld.

[Schelpenpaadje]

Bij het besluit van de provincie Groningen om al eerder beschikbaar gesteld geld voor de aanleg van het traject Veendam-Stadskanaal over te hevelen naar de Nedersaksenlijn dacht ik ook meteen: hier konden ze wel eens spijt van krijgen.

De toezegging voor de reactivatie/aanleg van Veendam-Stadskanaal was in het kader van compensatie voor de aardgasschade. Eén van de grote projecten die (net als het noordelijk deel van de N33) los stonden van de pot Nij Begun die de komende jaren nog verdeeld gaat worden.

Het leek de provincie handiger en kosteneffectiever om daar één project van te maken. Bij het toekennen van het geld voor de N33 en de spoorlijn Veendam-Stadskanaal sprak het kabinet over het inlossen van een ereschuld. Ik ben bang dat de Groningers dat geld niet meer terug gaan zien.

[waldo79]

Zo krijg je naast letterlijke scheuren in de huizen ook figuurlijk scheuren in de relatie Groningen - Rijksoverheid.

[VidaDaurada]

Die zijn er al veel langer. Ironisch genoeg was het idee dat de Lelylijn én Nedersaksenlijn (inzet was dat ze allebei gerealiseerd zouden worden) die relatie enigszins zou moeten herstellen (voor zover mogelijk), door letterlijk en figuurlijk te verbinden. Vervolgens wordt de Lelylijn (in tal van moties toegezegd) leeggeroofd en daarna wordt het 'goedmakertje' en 'beloofde' Nedersaksenlijn aan de kant geschoven. Want te weinig geld. Te weinig geld bestaat niet, het is altijd een prioritering van geld, elk land heeft een staatsschuld en een begroting en een prioriteitenlijst. Uiteindelijk zijn er altijd excuses om iets in Noord-Nederland niet te doen. Wel miljarden aan gasopbrengsten ophalen, niet teruginvesteren. Maar reken maar dat er wel geld is of gevonden wordt voor andere projecten die dan wél doorgaan, want, prioriteiten.

In Catalonië wordt gigantisch veel geld opgehaald door/voor Spanje en dan wordt er een Madring gebouwd met de saaiste race ooit (4 inhaalacties) met boze wijkbewoners, terwijl in Barcelona al jaren een gewaardeerd circuit ligt.

Uiteindelijk is het altijd een kwestie van prioriteit. En D66 had echt de grootste mond over spoorverbindingen van alle politiek partijen de afgelopen jaren.

Ik kijk nergens meer van op. Alleen van dat noordelijke politici dan de schouders ophalen en alles maar weer gedwee accepteren, om dan over een decennium of wat de zoveelste kansloze lobby voor spoorverbindingen op te starten en opnieuw allerlei positieve moties te ontvangen en weer toezeggingen en beloftes te omarmen, om vervolgens voor de zoveelste keer teleurgesteld te worden.

Dat kan ik dan wel van de Catalanen zeggen: daar zit tenminste nog vuur in. Nederlanders klagen als een malle, maar echt een betekenisvol protest... Zelden vertoond.

Ik klaag niet hoor. Puur observaties. Ik mag niet klagen.

[waldo79]

Ik woon dan wel niet in het noorden, maar herkenbaar is het zeker.

[Alfa]

Lijkt me wel dat rationele inzet van middelen in mobiliteitsproblemen belangrijker is dan regionale gevoeligheden.