[RO] Roemenië - Romania - România

[Emolenaar]

Mooie foto's en interessant reisverslag Chris! Leuk om zulke positieve reacties te zien over het land waar mijn moeder vandaan komt.

Als je nog tijd over hebt raad ik je aan om de streek de Bucovina, ook nog te bezoeken. Deze ligt in het noordoosten van Roemenië, in het district Suceava. Hier bevinden zich een hoop mooie kloosters die ook op de Unesco-lijst staan, die van binnen en buiten volledig beschilderd zijn met fresco's. Deze streek wordt ook wel klein Zwisterland genoemd, vanwege het groene en bergachtige landschap met vele naaldbossen.

[Chris]

Een langer verblijf in Roemenië is iets voor een volgende keer. Ik maak een rondreis en om diep de Karpaten of de streek Bukovina / Moldova in te gaan heb ik meer tijd nodig. Inmiddels ben ik bijna twee weken op pad en 7 landen bezocht.

Ik ben vanochtend van Cluj naar Oradea gereden. Dit is dus een traject van de DN1 waar nog geen autosnelweg parallel aan aangelegd is, er rijdt enorm veel vrachtverkeer op deze route. De doorstroming is nog redelijk omdat de weg nergens is afgewaardeerd, ondanks de vele passages door lintdorpen. Het scheelt dat er geen grote bebouwde kommen op de route liggen, eigenlijk alleen Huadin is groter dan een lintdorp en Aleșd heeft een rondweg.

Maar dit is toch wel een vermoeiende weg om vaak te rijden, de autosnelweg rijdt veel relaxter. Er zitten ook een paar lage bergpassen in. Het geeft een beetje de ervaring van het Roemenië voor de bouw van autosnelwegen (wat op tal van verbindingen nog steeds zo is).

Rond Oradea liggen enorm veel rondwegen, maar nog geen coherent snelwegstructuur. De A3 zal best ver ten noorden van de stad blijven (vergelijkbaar met de A1 langs Timișoara). De Centura Oradea telt 2x2 rijstroken en is ongelijkvloers, maar laagwaardig. De DN1Y is al beter uitgebouwd en die komt dan weer op de DEx16 uit naar de A3. Aan de zuidkant van Oradea liggen ook rondwegen: de IMO als districtsweg die een metropolitane bypass van Oradea vormt, de DJ767J die een bypass van de DN1 door Oșorhei vormt en verplicht is voor doorgaand vrachtverkeer. Ook zijn er bypasses van de DN76B en de DJ767L ten zuiden en noorden van Oradea. Er zijn giga veel wegenprojecten uitgevoerd rond de stad.

Ik heb nu dermate veel routes gereden en steden bezocht dat ik wel kan stellen dat het wegennet van Roemenië eigenlijk in verrassend goede staat verkeert. Je komt eigenlijk vrijwel geen slechte wegen tegen, ik kan mij alleen maar het contrast voorstellen met de periode voor 2010. Wel zie je her der bouwfouten in het asfalt. Zeker een jaar of 10 - 15 geleden was Roemenië echt een cowboymarkt voor Italiaanse bouwbedrijven, die dachten dat ze overal mee weg konden komen.

[Hajo]

Mooi verslag weer, Chris!

[Chris]

Nog een paar observaties;

* Roemenië is gemoedelijker dan ik dacht. Ik had verwacht dat het meer als Italië zou zijn, maar het is meer zoals Oostenrijk. De stadscentra zijn erg levendig, ook doordeweeks. Overigens zie je hier geen vervelende / intimiderende lui rondhangen. Jonge vrouwen lopen alleen over straat, ook tegen schemering.
* Oradea heeft echt een mooi centrum waar veel mooie gebouwen, pleinen en straten te zien zijn. Ik had vooraf niet echt een beeld hoe dit eruit zou zien.
* Dit soort steden hebben veel keuze uit restaurants. Naar mijn idee wel wat minder vaak exotisch zoals in Polen of Tsjechië, waar je meer Aziatisch ziet.
* Van alles wat ik heb gehoord is Boekarest een lelijke, drukke stad, en dat ongeveer elke andere stad daarbij meevalt.
* Op de autosnelwegen zie je relatief frequent voertuigen met pech. En de vluchtstroken zijn vrij smal. Waze geeft deze meldingen doorgaans wel goed weer overigens.
* Af en toe zie je wat rommelige werkzaamheden. Abrupt afvallende rijstroken (met name in steden) en bouwplaatsveiligheid die niet zoals in Nederland is (1 meter diepe afgrond met enkel afzetbakens als scheiding bijvoorbeeld).
* Romapaleizen (totaal kitscherige giga gebouwen in dorpen, totaal uit de stijl vallend, en dubieus gefinancierd) heb ik maar in twee dorpen gezien. Lijkt meer uitzondering dan frequent te zijn.
* Ik had verwacht dat de DN1 tussen Cluj en Oradea wel frequent grote tankstations / truck stops zou hebben. Dat viel nogal tegen. In de lintdorpen lijken amper voorzieningen te zijn, je vraagt je af waar ze daar van leven.

Ik ben in Oradea nog kort in een giga winkelcentrum met hypermarkt geweest. Nog groter dan in Frankrijk. Wat een weelde en overvloed aan producten, terwijl toen ik tiener was, een buurman humanitaire transporten naar Oradea deed. Het is bijna ondenkbaar als je het nu ziet.

[Kaaiman]

Mijn moeder was ergens begin deze eeuw ook een week naar Roemenië, inderdaad ook in het kader van een hulpproject vanuit de kerk. Ik meen dat het 2003 was, en ze is toen naar Boekarest geweest.

Zij was daar ook in een gigantisch winkelcentrum geweest waar je allerlei artikelen, ook veel luxe, kon kopen voor prijzen die hier als redelijk normaal zouden gelden, maar voor een toenmalig Roemeens salaris niet te betalen waren. Dit was een afgebouwd exemplaar van de 6 of 7 geplande malls uit de communistische tijd, maar waarvan er maar 1 voltooid was geloof ik, en enkele andere onafgebouwd waren.

Verder vertelde ze over ontbrekende putdeksels in de straten, en de Roemenen bij wie ze te gast was lieten haar met enige trots de A1 zien, toen nog naast een klein stukje A2 (die toen nog grotendeels in aanleg was) de enige autosnelweg van noemenswaardige lengte in het land, waarbij ze vroegen "Dit is toch ongeveer zoals jullie in Nederland ook hebben?"

Om de zoveel kilometer stond er echter een oude Dacia met open motorkap op de vluchtstrook. Ze vertelde dat velen hun auto zo goed en zo kwaad als het ging zelf rijdende hielden met wat kunst- en vliegwerk.

Een heel contrast met jouw verhalen, meer dan 20 jaar later.

[traveldude]

Ach twintig jaar geleden kon je heel goed met de trein van Boekarest naar Sibiu reizen ;-).

Het is waar dat Boekarest veel grauwer en bruter is. Niet in het minst de omgeving van het paleis van Ceausescu, waar de halve oude stad voor moest wijken. Het autoverkeer was destijds behoorlijk afwezig, maar ik zat voornamelijk rond het park Kiseleff, wat juist een fraaie wijk is.

SPOILER: TOON

---

Boekarest anno 2006:









Sibiu anno 2006

[SnarfFlevoland]

Heb met veel interesse je berichten gelezen Chris. Ben vooral erg benieuwd naar je foto's van de Transfăgărășan. Al weet ik niet of ik de claim van Top Gear zou moeten geloven.

Zie je in de landelijke gebieden nog wel veel armoede of (inmiddels) totaal niet (meer)? Je foto's uit de steden geven in ieder geval een behoorlijk onderhouden beeld. Zelfs beter als een willekeurige weg in een Duitse stad. Zijn er ook sloppenwijken ala Lunik 9 in Roemenië, of zijn deze dermate voor toeristen 'verstopt', dat je er in feit niks mee te maken hebt?

Hoe heb je de mensen ter plaatse gevonden? Vriendelijk, open of eerder terughoudend? Heb je je met Engels of Duits goed kunnen redden?

[Chris]

Met name de lintdorpen langs de DN-wegen zien er vaak wel verwaarloosd uit. Ik heb het idee dat daar veel leegstand is, en ik vraag mij ook af waar ze daar van leven, want dit soort dorpen lijken nauwelijks winkels of bedrijvigheid te hebben. Overigens is dit wel redelijk vergelijkbaar met dit soort dorpen in Hongarije.

Timișoara was de eerste stad die ik bezocht, en die vond ik wat tegenvallen, relatief veel verouderde / grauwe gebouwen. Ik stuurde een foto van flats naar mijn Oekraïense collega en hij zei dat het net Oekraïne was. De wegen waren er wel redelijk tot prima. Sibiu, Cluj en Oradea vond ik beter onderhouden, ook wel in de flatwijken en buitenwijken. Het is niet het niveau van Polen, je ziet daarvoor nog met enige regelmaat gebouwen waar al decennia geen onderhoud aan is gepleegd, maar je ziet ook heel veel gebouwen in de steigers.

Wat wel opviel is dat Roemenië minder grootschalige nieuwbouw heeft, in Polen zijn echt hele wijken nieuw gebouwd de laatste 15 jaar, dat beeld had ik in Roemenië minder. Alleen in Oradea zag ik dat.

Je merkte in Oost-Hongarije wel dat als je door de dorpen reed, mensen zaten te kijken, waarschijnlijk zien ze zelden een buitenlandse auto. In Roemenië heb ik geen enkele negatieve ervaring gehad. Mensen zijn vriendelijk. Ik kon overal met Engels terecht, ook in tankstations onderweg (dus niet typische toeristenlocaties). Roemenië is gemoedelijker en minder 'Italiaans' dan ik had verwacht. Om de één of andere reden had ik meer chaotisch verkeer en gedrag verwacht, maar dat was eigenlijk helemaal niet zo. Ik zou geen vrees hebben om in Roemeense steden te rijden. Boekarest is misschien wel anders, maar de genoemde steden zijn echt prima te doen als je een beetje rij-ervaring in het buitenland hebt.

Wat mij nog het meeste meeviel was de staat van het wegennet. Ik ben eigenlijk geen echt slechte wegen tegengekomen, en verreweg het meeste was gewoon goed. Dit is echt een groot verschil met de verhalen van 10 - 20 jaar geleden.

[Willem]

Er is in Roemenië wel een redelijk verschil tussen Transsylvanie (waar jij geweest bent) en Walachije aan de andere kant van de Karpatem. Dit laatste gebied heeft veel meer de uitstraling van de Balkan i.p.v. het Midden-Europese van Zevenburgen.

[Chris]

De tol voor de Giurgiu - Ruse brug over de Donau kan nu ook online betaald worden:

https://e-tarifgiurgiu.ro/

Aan Bulgaarse zijde kon dit al sinds 2024. Het moet de doorstroming verbeteren, zeker sinds 2025 de grenscontroles zijn weggevallen. Dit kan ook op de Donaubruggen bij Feteşti en Calafat.

Er is ook een ontwerper gecontracteerd voor het ontwerp van de nieuwe brug. Het ontwerp wordt gemaakt door Egis (een oorspronkelijk Franse consultancy). De render laat een hele grote tuibrug zien, als ik dat op meet in Google Earth komt de overspanning rond de 700 meter uit, dat is potentieel de op één na grootste tuibrug van Europa (na de Pont de Normandie).

[Chris]

In de code rood gebieden mag tussen 12h en 20h geen vrachtverkeer van meer dan 7,5 ton rijden. Dit is om asfaltschade door hitte te voorkomen.

Deze maatregel heeft grote impact op logistiek, maar is schijnbaar wel effectief, ik heb daar rond gereden en heb eigenlijk geen spoorvorming gezien, ook niet op die DN-wegen met enorme hoeveelheden vrachtverkeer.

[Chris]

Ik kwam langs de grootste 'ramp' van het Roemeense snelwegennet, de A10. Dit traject verbindt de A1 bij Sebeş en de A3 bij Turda en vormt dus de snelwegverbinding naar Cluj-Napoca.

De uitvoering was destijds doorspekt met rechtszaken van verliezende partijen, heraanbestedingen en jarenlange vertragingen. Delen zijn met 6 jaar vertraging opengesteld. De debacles rond de A10 was ook de aanleiding om projectmanagement vanuit de wegbeheerder te moderniseren, en contracten daadwerkelijk in te trekken als er geen zicht op verbetering is.

3 kilometer voor het knooppunt met de A3 bij Turda heeft er een grote verzakking plaatsgevonden. Dit deel is in 2018 als eerste geopend, en is aangelegd door de Roemeense tak van het Oostenrijkse bouwbedrijf PORR. Het vreemde is dat de bewegwijzering ook al flink beschadigd is.


A10 Turda 01 by European Roads, on Flickr


A10 Turda 02 by European Roads, on Flickr


A10 Turda 03 by European Roads, on Flickr


A10 Turda 04 by European Roads, on Flickr

Dit is uiteraard niet de norm van de snelwegkwaliteit die ik in Roemenië heb gezien. Al was de A1 tussen Sebeş en Sibiu ook wel hobbelig vanwege de enorme hoeveelheden asfaltreparaties omdat er sloppy werk was uitgevoerd door de Italiaanse bouwbedrijven. De rest van de A10 was overigens prima.

[traveldude]

Beetje vergelijkbaar met de situatie in Georgië, waar hetzelfde op meerdere plekken is gebeurd. Daar zijn ze de boel ook op meerdere fronten aan het straktrekken.

[Chris]

Een nieuwe weg nabij Oradea, de DJ767K tussen Paleu en Biharia. Met fietspad.

Ik moet zeggen dat ik eigenlijk vrijwel geen fietsers heb gezien in Roemenië, behalve wat mountainbikers. Zelfs op de Transfăgărășan kwam ik maar 1 fietser tegen.

De DJ 767 heeft een heleboel routes met suffix: DJ 767, DJ 767A t/m DJ 767L. Een behoorlijk deel daarvan zijn recentelijk aangelegde wegen in de periferie van Oradea.

[Kaaiman]

Zo te zien hebben ze geen zin in maaien en wel zin in hitte.

Scheelt nog iets dat het grind een lichte kleur heeft.

[Chris]

Ik heb een video gemaakt van de Transfăgărășan:

Link

[Chris]

De DN69A is een nieuwe verbindingsweg tussen de A1 en de DN69 bij Timișoara. Het is recentelijk geopend: op 13 oktober 2025.

De A1 is indertijd vrij ruim buiten Timișoara aangelegd, met maar twee aansluitingen, waarbij Timișoara vooral richting noorden niet ideaal was ontsloten (het is een agglomeratie van 400.000 inwoners). De DN69A is een 10 kilometer lange verbinding op het profiel van een drum expres tussen de A1 en de al bestaande DN69, die daarvoor ook is opgewaardeerd (van 1x4 naar 2x2 rijstroken).


DN69A Timișoara 01 by European Roads, on Flickr

Het heeft zo'n mega knooppunt met de A1.

DN69A Timișoara 04 by European Roads, on Flickr


DN69A Timișoara 05 by European Roads, on Flickr

Op nieuwe wegen staan dit soort kilometerborden met het wegnummer. Oude DN-wegen hebben dat niet (of een vergane betonnen paal in de berm).

DN69A Timișoara 06 by European Roads, on Flickr


DN69A Timișoara 07 by European Roads, on Flickr


DN69A Timișoara 10 by European Roads, on Flickr


DN69A Timișoara 11 by European Roads, on Flickr

[Willem]

Apart dat noord en zuid dezelfde richting op is. Dat zie je niet veel.

[GuteFahrt]

Tja. Voorheen was het enkel maar "Timișoara" voor wat betreft de aansluitingen op de A1. Ondanks het feit dat volgens OSM sprake is van Timișoara-Nord bij Lipova en -Est bij het vliegveld...

https://maps.app.goo.gl/2wuUUe4BZrenVTHU6
https://maps.app.goo.gl/C7Lj3e2tk4nA9tJT6

En het projectbord staat dus ook nog fier overeind.

[Chris]

3 kilometer voor het knooppunt met de A3 bij Turda heeft er een grote verzakking plaatsgevonden. Dit deel is in 2018 als eerste geopend, en is aangelegd door de Roemeense tak van het Oostenrijkse bouwbedrijf PORR.


A10 Turda 02 by European Roads, on Flickr


A10 Turda 03 by European Roads, on Flickr

De verzakking op dit deel is nog erger geworden en de A10 is nu richting noorden afgesloten.

[Chris]

Overigens lijkt best veel land niet (meer) gecultiveerd te worden, je ziet een verruiging van wat voorheen waarschijnlijk weilanden waren. De generatie die nog landbouwer is, sterft langzaam uit. Ik denk dat er daarom ook zoveel vervallen huizen zijn in lintdorpen: die lopen leeg. In Spanje zie je dat overigens ook: ruïnes in landelijk gebied. Dit is denk ik best een uitdaging door heel Zuid-Europa, wat te doen met land en panden van boeren die overlijden zonder dat er opvolging in het bedrijf is... de tijd dat dit automatisch van vader op zoon overging is voorbij.

Ik heb hier nog wat over gelezen. Er is inderdaad een grote trend naar verruiging van het land. Roemenië heeft zeer veel boeren, maar de gemiddelde grootte is maar een paar hectare. De kinderen van die boeren zijn vaak naar de grote steden verhuisd en hebben geen zin om terug te keren naar een leven op een boerderij van 3 hectare. Dus zodra hun ouders overlijden, raakt dit land in onbruik.

De dorpjes in Roemenië hebben vaak geen economische activiteit. Het viel mij op dat veel van die lintdorpen geen winkels of kleine bedrijven hebben, veelal in het geheel geen commerciële activiteit. Dat is echt anders dan in Polen of Tsjechië. Deze dorpen zullen of transformeren naar suburbs rond steden, maar vooral leeglopen en daarna in verval raken.

Wat ook zo schijnt te zijn is omdat de landbouw in Roemenië nooit geïntensiveerd is, de bodem vrij van pesticiden en chemicaliën is vergeleken met West-Europa (en helemaal Nederland). Dat maakt verruiging van het landschap een trend die snel uitbreidt, en op niet al te lange termijn spontaan bebossing ontstaan indien dit land niet verkocht en weer gecultiveerd wordt. Je ziet dit vooral op de hellingen, die economisch minder interessant zijn dan de dalen. Landbouw in de dalen is te mechaniseren, op berghellingen niet.

Het zou ook weer potentie bieden voor ecotoerisme omdat de wilde natuur in Roemenië sneller uitbreidt dan bijna waar ook in Europa.

[Emolenaar]

Ik moet zeggen dat ik persoonlijk dit beeld niet zo herken uit de streek waar ik familie heb wonen, in het noordoosten van Roemenië (district Botosani en Suceava). Deze streek beschikt over zeer vruchtbare zwarte landbouwgronden (Chernozem). De akkers buiten de dorpen zijn daar veelal gewoon nog in gebruik en staan zomers vol met maïs, zonnebloemen, tarwe etc. In de dorpen zelf hebben de mensen vaak een moestuin rondom en achter de huizen die men gebruikt voor eigen gebruik. Op de lokale markten en in de markten in de grotere steden in de buurt verkopen lokale boeren dagelijks hun verse groenten en fruit. In de dorpen heb je vaak ook nog kleine winkeltjes (soms gewoon in een woning) waar men terecht kan voor kleine dagelijkse boodschappen. Voor de grotere inkopen gaat men uit de dorpen naar een grotere stad in de buurt waar bijvoorbeeld een Lidl of Penny is.

Er is wel enige leegloop in de dorpen daar, maar in mijn beleving nog lang niet zo schrikbarend als wat je soms in Italië of Frankrijk ziet. De laatste jaren zie ik ook in mijn omgeving daar weer mensen terugkeren die jarenlang in Italië of Spanje hebben gewerkt, en die met het verdiende geld in het buitenland in Roemenië een stuk grond hebben gekocht en daarop een huis hebben gebouwd.

[Chris]

Chernozem zit meer in het oosten en zuiden van Roemenië, inderdaad zeer vruchtbare grond. In de Karpaten en Transsylvanië is dit minder dominant.

Chernozem is ook lastige grond voor infrastructuur, daardoor zijn die recente aanbestedingen van met name de A8 in Oost-Roemenië ook zo duur.

Er wordt overigens ook gezegd dat de bevolkingsgroei in het noordoosten van Roemenië deels zou komen door Moldaviërs die zich daar registreren voor een Roemeens paspoort, en een recente influx van Oekraïners. Er was een periode dat Roemenen weer terugkeerden (met name vanwege de pandemie), maar per saldo is er nog steeds een migratie van Roemenen naar het buitenland.

Niet alle Moldaviërs kunnen nu nog zo makkelijk aanspraak maken op een Roemeens paspoort, je moet aantonen minstens B1 niveau Roemeens te kunnen. Voor veel Moldaviërs is dat geen probleem, maar wel voor de Russischtaligen.

[Chris]

Het viaduct van Suplacu de Barcǎu van de A3 in het noordwesten van Roemenië. De brug over het stuwmeer is al in 2012 opgeleverd, maar was onderdeel van dat beruchte Bechtel contract wat nooit voltooid werd. Dat lijkt nu alweer een eeuwigheid geleden.

[waldo79]

En wanneer wordt de afbouw verwacht?

[GuteFahrt]

Ik heb eens gekeken wat de voortgang is aan de A3 in het noordwesten van Roemenië. Dit gehele traject van Cluj-Napoca tot bij Oradea is in aanbouw.

* Nădășelu - Mihăiești - Zimbor (30 kilometer): 98% voltooid, opening mogelijk komende maand al
* Zimbor - Poarta Sălajului (12 kilometer): 98% voltooid
* Poarta Sălajului – Zalău (15 km): opening in 2031
* Zalău – Nușfalău (26 km): opening in 2031
* Nușfalău – Suplacu de Barcău (14 km): opening in augustus of september
* Suplacu de Barcău – Chiribiș (26 km): opening eind 2026
* Chiribiș – Biharia (29 km): 42% voltooid, opening in 2027

[Chris]

Investeringen in de westelijke stadsring van Timișoara. Het omvat ook een tramlijn.

In Timișoara is de spoorcorridor nogal een barrière voor stadsverkeer, dat daardoor nogal ver de stad in moet om tussen wijken te reizen. Met de westring wordt dan de 'Magistral Verde' op de kaart weer wat ontlast. Daar komen busstroken en 1+1 of 2+2 rijstroken (afwisselend afhankelijk van de ruimte).

Timișoara heeft een compact en nogal duidelijk afgebakend centrum met groenzones die het scheiden van de verder relatief uitgestrekte stad. Timișoara heeft ook niet zo heel erg veel flats vergeleken met sommige andere steden, er is relatief veel laagbouw.



Een deel van de nieuwe westring is ook op Google Earth verschenen, op satellietbeelden van juni 2026. Dit is de DNCT op de kaart, maar bewegwijzerd als VTM. De oostring is ook vrij nieuw, maar nu al overbelast ze hadden die weg beter met 2x2 rijstroken kunnen aanleggen. De A1 ligt nogal ver van de stad, waardoor dit geen betekenis heeft voor verkeer in de agglomeratie.

[Chris]

Deze borden zie je overal langs de snelweg staan.

Ze zijn kennelijk geïmplementeerd nadat de praatpalen werden verwijderd.

[Wimpie25]

Op zich geen slecht idee, om deze bordjes bij pechhavens te plaatsen.

[Chris]

Ik heb nog wat gelezen over de enorme groei van de salarissen in Roemenië.

Hoewel er inderdaad een enorme salarisgroei én koopkrachtgroei is geweest de laatste 8 jaar, is het wel gedeeltelijk kunstmatig vanwege een accountingtruc van de PSD in 2018.

In aanloop naar verkiezingen werd een belofte gedaan om de pensioenen fors te verhogen. Daar was alleen geen geld voor. Men heeft toen de sociale contributies in één keer vrijwel volledig verschoven van de werkgevers naar de werknemers. Die kregen een fors hoger bruto loon, maar de contributies zorgden er wel voor dat de netto inkomens veel minder stegen, Roemenië had een flattax van 10%, maar daar bovenop kwamen ineens contributes van 25% voor het pensioen en 10% voor zorgverzekering. Dit zijn formeel geen inkomstenbelastingen, maar de afdracht is dan wel ineens 45% van het loon in plaats van 10%.

Het veroorzaakte een bureaucratische chaos en economen denken niet dat het effectief de Roemeense economie op dat moment heel veel geholpen heeft, en de overheid bleef teveel geld uitgeven (Roemenië heeft nu nog steeds één van de hoogste rentes op de staatsschuld in Europa).

Na 2018 bleven de inkomens wel heel hard stijgen, effectief meer dan een verdubbeling (115% salarisgroei wordt gesteld). Maar door de hoge inflatie is de effectieve koopkrachtstijging sindsdien dichter bij 40% geweest. Wat overigens nog steeds zo ongeveer het hoogste in de EU is, maar van een laag niveau en dus niet zo spectaculair dat het een verdubbeling van de koopkracht in een paar jaar is.

Werkgevers hebben in Roemenië dus bijna geen sociale lasten. Dit is een heel groot verschil met bijna alle andere EU-landen. Het zou Roemenië wel competitiever moeten maken, maar het land heeft een probleem dat het begrotingstekort structureel veel te hoog is.